Św. Jan Ogilvie

Święty Jan Ogilvie był szkockim jezuitą, kapłanem i męczennikiem. Wychowany w kalwinizmie, jako młody człowiek przyjął wiarę katolicką, a po latach potajemnie wrócił do ojczyzny, by służyć tamtejszym katolikom. W 1615 roku został powieszony w Glasgow. Kościół wspomina go 10 marca, w dniu śmierci.

Urodził się około 1579 roku w Drum koło Keith, w szkockim hrabstwie Banffshire; dokładna data nie jest pewna. Ojciec, szlachcic Walter Ogilvie, wychował go w wyznaniu kalwińskim i jako kilkunastoletniego chłopca wysłał na naukę na kontynent. Jan przysłuchiwał się tam sporom religijnym swojej epoki i w 1596 roku w kolegium szkockim w Lowanium został przyjęty do Kościoła katolickiego.

Uczył się potem u benedyktynów w Ratyzbonie i u jezuitów w Ołomuńcu. W 1599 roku rozpoczął w Brnie nowicjat w Towarzystwie Jezusowym, a w 1610 roku przyjął w Paryżu święcenia kapłańskie. Pracował w Rouen i przez dwa lata prosił generała zakonu o posłanie do Szkocji, gdzie za odprawianie Mszy Świętej groziły wówczas utrata majątku i wygnanie, a przy kolejnym skazaniu nawet śmierć.

W listopadzie 1613 roku, po dwudziestu dwóch latach nieobecności, wylądował w Leith pod Edynburgiem. Występował pod nazwiskiem Watson i podawał się za handlarza końmi. Mszę Świętą odprawiał przed świtem w gronie zaufanych osób, odwiedzał chorych i więźniów, a tych, którzy tego pragnęli, jednał z Kościołem. Jego posługa trwała niespełna rok.

W październiku 1614 roku w Glasgow zdradził go człowiek, który udawał, że chce wrócić do Kościoła. Ogilviego postawiono przed protestanckim arcybiskupem miasta i wtrącono do więzienia. Przez kolejne miesiące przesłuchiwano go i torturowano, aby wskazał katolików, którym służył. Trzymano go w kajdanach, a przez osiem dni i dziewięć nocy nie pozwalano mu zasnąć. Według katolickich relacji nikogo nie wydał. W celi spisał po łacinie relację o swoim uwięzieniu, którą wynoszono kartka po kartce.

Król Jakub VI przysłał mu pytania o władzę papieża i króla. Ogilvie odpowiedział, że w sprawach doczesnych jest królowi posłuszny, lecz w sprawach wiary nie uzna jego zwierzchnictwa. 10 marca 1615 roku sąd w Glasgow skazał go za zdradę stanu i jeszcze tego samego popołudnia wyrok wykonano. Pod szubienicą Ogilvie powiedział, że za króla chętnie oddałby życie, a umiera wyłącznie za wiarę. Według tradycji w ostatniej chwili rzucił w tłum swój różaniec. Pochowano go wśród skazańców, a jego grób zaginął.

Pius XI beatyfikował go 22 grudnia 1929 roku, a Paweł VI kanonizował 17 października 1976 roku. Jest jedynym kanonizowanym męczennikiem szkockim z czasów reformacji. Paweł VI powiedział wtedy, że męczennik przyczynił się do upomnienia się o wolność religijną i ma być nie znakiem niezgody, lecz pomocą w drodze do jedności. W 2010 roku w Glasgow Benedykt XVI postawił go za wzór szkockim kapłanom.