Św. Jan Nepomucen

Święty Jan Nepomucen był kapłanem archidiecezji praskiej i wikariuszem generalnym arcybiskupa Pragi. W 1393 roku z rozkazu króla Wacława IV został poddany torturom i utopiony w Wełtawie. Kościół czci go jako męczennika, a Martyrologium Rzymskie wspomina go 20 marca, w dniu jego śmierci.

Urodził się w Pomuku, dzisiejszym Nepomuku koło Pilzna w Czechach. Roku jego urodzenia nie znamy: źródła podają różne daty, od 1330 do około 1350. Pracował jako notariusz w kancelarii arcybiskupiej w Pradze, był proboszczem praskiego kościoła św. Gawła i kanonikiem. Studiował prawo w Pradze i w Padwie, gdzie w 1387 roku uzyskał doktorat z prawa kanonicznego. W roku jubileuszowym 1390 pielgrzymował do Rzymu.

Arcybiskup Jan z Jenštejna uczynił go swoim wikariuszem generalnym, a więc najbliższym współpracownikiem w zarządzie archidiecezji. Trwał wtedy ostry spór między arcybiskupem a królem Wacławem IV. Gdy w 1393 roku zmarł opat klasztoru w Kladrubach, król chciał zamienić opactwo w nowe biskupstwo i oddać je swojemu zaufanemu człowiekowi. Mnisi wybrali jednak nowego opata, a Jan, zgodnie z prawem kościelnym, niezwłocznie ten wybór zatwierdził.

Rozgniewany król kazał uwięzić Jana i kilku innych współpracowników arcybiskupa. Poddano ich torturom; Jan Paweł II pisał, że władca sam brał w nich udział. Pozostali ulegli, Jan nie ustąpił. Nocą 20 marca 1393 roku zrzucono go do Wełtawy z mostu w Pradze, zwanego dziś mostem Karola. Martyrologium Rzymskie podaje, że jeszcze wtedy żył. Ciało wydobyte z rzeki pochowano najpierw w kościele Świętego Krzyża, a później w katedrze św. Wita, gdzie do dziś znajduje się jego grób.

Arcybiskup jeszcze w tym samym roku w skardze do papieża nazwał go świętym męczennikiem. Kilkadziesiąt lat później zaczęto opowiadać, że Jan zginął, ponieważ nie chciał wyjawić królowi, z czego spowiadała się królowa. Źródła współczesne wydarzeniom mówią o sporze o opactwo, a nie o spowiedzi, lecz właśnie to podanie ukształtowało jego kult. Bulla kanonizacyjna nazywa go męczennikiem tajemnicy spowiedzi. Jan Paweł II ujął to tak: męczennik wolności Kościoła zaczął być czczony także jako świadek pieczęci sakramentalnej.

W 1721 roku papież Innocenty XIII ogłosił go błogosławionym, a 19 marca 1729 roku Benedykt XIII kanonizował go w bazylice św. Jana na Lateranie. Badanie relikwii, przeprowadzone przez komisję uczonych w latach od 1971 do 1973, potwierdziło ślady tortur na jego kościach.

Święty Jan Nepomucen jest patronem Czech i archidiecezji praskiej, a wierni wzywają go jako opiekuna spowiedników i dobrej spowiedzi. Jego figury stoją przy mostach i nad rzekami w Czechach, w Polsce i w krajach sąsiednich. W Czechach jego święto obchodzi się 16 maja, a w Polsce wspomina się go 21 maja.