Św. Jan Kanty

Święty Jan Kanty, nazywany też Janem z Kęt od rodzinnego miasta, był kapłanem i profesorem Akademii Krakowskiej. Zapamiętano go jako człowieka modlitwy i wytrwałej pracy, hojnego dla ubogich. Kalendarz ogólny Kościoła wspomina go 23 grudnia, w przeddzień rocznicy jego śmierci; w Polsce jego wspomnienie obchodzi się 20 października.

Urodził się w czerwcu 1390 roku w Kętach koło Oświęcimia. O jego rodzinie i dzieciństwie niewiele wiadomo. Dawne żywoty podawały różne lata jego urodzenia; rok 1390 wynika z zapisków, które sam zostawił w przepisywanych księgach. W 1413 roku zapisał się na Akademię Krakowską, a w 1418 roku został magistrem sztuk wyzwolonych. Nie wiadomo dokładnie, kiedy przyjął święcenia kapłańskie.

W latach dwudziestych XV wieku kierował szkołą przy klasztorze bożogrobców w Miechowie. W 1429 roku wrócił do Krakowa i objął wykłady na wydziale sztuk wyzwolonych, którego był też dziekanem. Równocześnie studiował teologię. W 1439 roku został kanonikiem i kantorem przy kolegiacie św. Floriana w Krakowie oraz proboszczem w Olkuszu. Parafii zrzekł się niebawem, bo nie mógł pogodzić duszpasterstwa z obowiązkami na uczelni, a nie chciał czerpać dochodów z urzędu, którego nie pełnił.

W 1443 roku uzyskał stopień magistra teologii i odtąd do końca życia wykładał tę dziedzinę. Przez około czterdzieści lat przepisywał księgi potrzebne do nauczania. Do dziś zachowało się ponad dwadzieścia kodeksów jego ręki; przechowują je Biblioteka Jagiellońska i Biblioteka Watykańska.

Żył skromnie i dzielił się z ubogimi tym, co miał. Tradycja opowiada, że oddawał im własny posiłek, ubranie i obuwie. Najstarsze świadectwa wspominają jego pielgrzymki do Rzymu i do Ziemi Świętej, a późniejsze żywoty mówią o czterech pieszych wędrówkach do Rzymu. Martyrologium Rzymskie nazywa go wzorem pobożności i miłości bliźniego dla współpracowników i uczniów.

Zmarł w Krakowie 24 grudnia 1473 roku, w wieku 83 lat. Pochowano go w kościele św. Anny i już po dwóch latach zaczęto spisywać łaski otrzymane przy jego grobie. Jego relikwie spoczywają tam do dziś, w akademickiej kolegiacie św. Anny.

Proces w jego sprawie rozpoczął w 1628 roku biskup krakowski Marcin Szyszkowski. Dykasteria Spraw Kanonizacyjnych podaje, że beatyfikował go Klemens X w 1676 roku; w Polsce przyjmuje się zwykle datę 27 września 1680 roku, za pontyfikatu Innocentego XI. Klemens XIII kanonizował go 16 lipca 1767 roku. Jan Kanty jest patronem Uniwersytetu Jagiellońskiego, profesorów i uczącej się młodzieży. W 1997 roku przy jego grobie Jan Paweł II, niegdyś student tej uczelni, spotkał się z ludźmi nauki z całej Polski.