Św. Jan I

Papież · † 526

Papież i męczennik, pierwszy papież w Konstantynopolu, zmarł w więzieniu

Święty Jan I był papieżem w latach 523-526. Teodoryk, ariański król Ostrogotów, który rządził wtedy Italią, wysłał go z poselstwem do cesarza w Konstantynopolu, a po jego powrocie uwięził go w Rawennie, gdzie papież zmarł. Kościół czci go jako męczennika i wspomina 18 maja, w dniu jego śmierci.

Pochodził z Toskanii i był synem Konstancjusza. Rok jego urodzenia nie jest znany. Biskupem Rzymu został 13 sierpnia 523 roku jako następca papieża Hormizdasa. O jego rządach w Rzymie zachowało się bardzo niewiele wiadomości. Prawie wszystko, co o nim wiemy, dotyczy podróży do Konstantynopola, która stała się przyczyną jego śmierci.

Teodoryk był wyznawcą arianizmu, nauki odrzucającej prawdę, że Syn Boży jest równy Ojcu. W 523 roku cesarz Justyn I wydał surowy edykt przeciw arianom na Wschodzie, który nakazywał im między innymi oddać katolikom zajmowane kościoły. Król uznał to za cios wymierzony w swoich współwyznawców. Z nieufnością patrzył też na zbliżenie Rzymu i Konstantynopola, w którym widział zagrożenie dla swojej władzy nad Italią.

Teodoryk zmusił papieża, by stanął na czele poselstwa, które miało skłonić cesarza do złagodzenia tych zarządzeń. Jan I był pierwszym papieżem, który przybył do Konstantynopola. Przyjęto go tam z wielkimi honorami, a na Wielkanoc złożył w tamtejszym Kościele ofiarę paschalną jako pierwszy z biskupów Rzymu. Uzyskał pewne złagodzenie postanowień wobec arian, ale nie wszystko, czego żądał król.

Teodoryk był niezadowolony z wyniku poselstwa i niesłusznie podejrzewał papieża o porozumienie z cesarzem. W tych samych latach z jego rozkazu zginęli filozof Boecjusz i jego teść, senator Symmach. Gdy Jan I wrócił do Italii, król kazał go zamknąć w więzieniu w Rawennie. Wyczerpany podróżą, głodem i trudami więzienia, papież zmarł tam 18 maja 526 roku. Jego ciało przewieziono do Rzymu i pochowano w Bazylice Świętego Piotra.

Jan I żył, zanim w Kościele powstały procesy kanonizacyjne, i od dawna jest czczony jako męczennik. Martyrologium Rzymskie mówi o nim, że zmarł w więzieniu jako ofiara za Chrystusa Pana. Jego wspomnienie, obchodzone 18 maja, figuruje w Kalendarzu rzymskim ogólnym jako wspomnienie dowolne.