Św. Jan Diego Cuauhtlatoatzin

Święty Jan Diego Cuauhtlatoatzin, znany jako Juan Diego, był Indianinem z Meksyku i człowiekiem świeckim, któremu w grudniu 1531 roku na wzgórzu Tepeyac ukazała się Matka Boża z Guadalupe. Jan Paweł II nazwał go pierwszym rdzennym świętym kontynentu amerykańskiego. Kościół wspomina go 9 grudnia, w rocznicę pierwszego objawienia.

O jego życiu przed chrztem wiadomo niewiele. Według tradycji urodził się około 1474 roku w Cuauhtitlán, w ówczesnym królestwie Texcoco, i należał do ludu Cziczimeków. Nosił imię Cuauhtlatoatzin, które w jego ojczystym języku znaczy „orzeł, który mówi”. Jako dorosły, żonaty mężczyzna zetknął się z franciszkanami przybyłymi do Meksyku w 1524 roku i razem z żoną Marią Łucją przyjął chrzest. Owdowiał w 1529 roku.

Dnia 9 grudnia 1531 roku szedł pieszo do Tlatelolco. Na wzgórzu Tepeyac ukazała mu się Maryja, która przedstawiła się jako zawsze Dziewica, Matka prawdziwego Boga, i poleciła mu prosić biskupa Meksyku, franciszkanina Juana de Zumárragę, o zbudowanie w tym miejscu kościoła. Biskup nie przyjął tej prośby. Nazajutrz wysłuchał Jana Diego ponownie, wypytał go o prawdy wiary i zażądał znaku.

Trzy dni później, 12 grudnia, Maryja ukazała mu się znowu, pocieszyła go i kazała wejść na szczyt wzgórza po kwiaty. Choć była zima, a miejsce jałowe, znalazł tam piękne kwiaty, zebrał je do swojej tilmy, czyli indiańskiego płaszcza, i na polecenie Maryi zaniósł biskupowi. Gdy rozwinął płaszcz, kwiaty wysypały się na ziemię, a na tkaninie ukazał się wizerunek Matki Bożej, czczony do dziś w bazylice Matki Bożej z Guadalupe w stolicy Meksyku. Najstarszą indiańską relacją o tych wydarzeniach jest Nican Mopohua, tekst w języku nahuatl z XVI wieku.

Za zgodą biskupa Jan Diego zostawił bliskich, dom i ziemię i zamieszkał w ubogiej chacie przy kaplicy, w której umieszczono wizerunek. Żył tam jak pustelnik: dbał o kaplicę, przyjmował pielgrzymów, wiele czasu oddawał modlitwie i pokucie, a trzy razy w tygodniu przystępował do Komunii Świętej. Współcześni cenili go tak bardzo, że mawiali do swoich dzieci: „Niech Bóg uczyni was takimi jak Jan Diego”.

Zmarł w 1548 roku i został pochowany w pierwszej kaplicy Matki Bożej z Guadalupe. Jan Paweł II mówił, że Jan Diego przyjął chrześcijańskie orędzie, nie wyrzekając się swojej indiańskiej tożsamości, i wskazał go jako opiekuna i orędownika ludów tubylczych.

Dnia 9 kwietnia 1990 roku ogłoszono dekret o świętości jego życia i o kulcie oddawanym mu od niepamiętnych czasów, a 6 maja tego roku Jan Paweł II przewodniczył w bazylice Matki Bożej z Guadalupe uroczystej celebracji ku czci nowego błogosławionego. Ten sam papież kanonizował go tam 31 lipca 2002 roku. Jego wspomnienie obchodzi się w całym Kościele jako dowolne. Papież Franciszek nazwał go posłańcem Matki Bożej z Guadalupe.