Św. Jan de Brito

Święty Jan de Brito był portugalskim jezuitą, misjonarzem w południowych Indiach i męczennikiem. Aby głosić Ewangelię Tamilom, przyjął sposób życia tamtejszych ascetów. Został ścięty w Oriyur w 1693 roku. Kościół wspomina go 4 lutego.

Urodził się 1 marca 1647 roku w Lizbonie, w rodzinie szlacheckiej. Ojca stracił jako małe dziecko: zmarł on w Rio de Janeiro, gdzie rządził w imieniu króla Portugalii. Chłopiec wychowywał się na dworze jako paź królewicza Piotra, późniejszego króla Piotra II. Gdy w 1659 roku ciężko zachorował, matka poleciła go wstawiennictwu św. Franciszka Ksawerego i ślubowała, że po wyzdrowieniu syn przez rok będzie nosił strój jezuitów. Tak się stało, a Jan zapragnął zostać jezuitą naprawdę.

W 1662 roku, mając piętnaście lat, wstąpił w Lizbonie do nowicjatu Towarzystwa Jezusowego. Chciał iść śladami Franciszka Ksawerego i długo prosił o wyjazd do Indii. W 1673 roku przyjął święcenia kapłańskie i w marcu wypłynął z Lizbony. Podróż do Goa trwała sześć miesięcy. Na statkach wybuchła zaraza, a młody kapłan pielęgnował chorych i towarzyszył umierającym.

Po dokończeniu teologii w Goa trafił do misji w Maduraju, na ziemie Tamilów leżące poza zasięgiem portugalskiej władzy. Za przykładem wcześniejszych jezuickich misjonarzy przyjął strój i obyczaje miejscowych ascetów: żył bardzo ubogo, nie jadł mięsa, przemierzał kraj pieszo, często boso. Tamilowie do dziś nazywają go Arul Anandar.

W 1686 roku w krainie Marawa został uwięziony i poddany torturom. Tamtejszy władca uwolnił go, lecz zakazał mu głosić wiarę i wypędził z kraju. Przełożeni wysłali wtedy Jana do Europy jako prokuratora misji. W Lizbonie król Piotr II chciał go zatrzymać jako wychowawcę następcy tronu, on jednak odmówił, w 1690 roku wrócił do Indii i uprosił, by znów posłano go do Marawy. W jednym z listów pisał, że bardziej kocha zarośla Maduraju niż pałac w Portugalii.

Jego śmierć wiązała się z nawróceniem jednego z książąt Marawy. Przygotowując się do chrztu, książę za radą misjonarza zatrzymał przy sobie tylko pierwszą żonę, a pozostałe odprawił. Jedna z nich, krewna władcy, poskarżyła się mu na to. Jan został pojmany i zaprowadzony do stolicy, Ramanathapuram, gdzie skazano go na śmierć. Wyrok wykonano 4 lutego 1693 roku w Oriyur: misjonarz został ścięty. W przeddzień napisał do przełożonego misji, że oskarżają go o nauczanie prawa Bożego, a gdy winą jest cnota, cierpienie jest chwałą.

Proces beatyfikacyjny opóźniły spory o obyczaje, które misjonarze przyjęli w Indiach. W 1745 roku Benedykt XIV orzekł, że nie stanowią one przeszkody w sprawie Jana. Pius IX beatyfikował go 21 sierpnia 1853 roku, a Pius XII kanonizował 22 czerwca 1947 roku. W 1988 roku Jan Paweł II zatwierdził go jako patrona diecezji Sivagangai. W Oriyur, w miejscu męczeństwa, stoi jego sanktuarium.