Św. Jan Chrzciciel de la Salle

Kapłan · 1651-1719

Prezbiter, założyciel Braci Szkół Chrześcijańskich, patron nauczycieli

Święty Jan Chrzciciel de la Salle był francuskim kapłanem, który zrzekł się godności kanonika i rodzinnego majątku, aby zająć się bezpłatnymi szkołami dla ubogich dzieci. Założył Zgromadzenie Braci Szkół Chrześcijańskich i jest patronem nauczycieli. Kościół wspomina go 7 kwietnia, w rocznicę śmierci.

Urodził się 30 kwietnia 1651 roku w Reims jako najstarsze dziecko w zamożnej rodzinie. W 1667 roku, jeszcze jako nastolatek, objął kanonię przy tamtejszej katedrze. Studiował teologię w Paryżu, lecz gdy w 1672 roku nie żyli już oboje rodzice, wrócił do Reims, aby zaopiekować się młodszym rodzeństwem. Święcenia kapłańskie przyjął 9 kwietnia 1678 roku, a dwa lata później uzyskał doktorat z teologii.

W 1679 roku poznał Adriana Nyela, świeckiego, który przyjechał do Reims otwierać bezpłatne szkoły dla ubogich chłopców, i zgodził się mu pomóc. Szybko dostrzegł, że najsłabszą stroną tych szkół są sami nauczyciele, słabo przygotowani i pozbawieni zapału. Zaczął ich kształcić, zapraszał do swojego stołu, a w 1681 roku przyjął pod swój dach. W 1683 roku zrzekł się kanonii, a gdy na przełomie 1684 i 1685 roku Szampanię dotknął głód, rozdał swój majątek ubogim.

Z tej wspólnoty wyrosło Zgromadzenie Braci Szkół Chrześcijańskich. Jego członkowie nie przyjmują święceń kapłańskich: są zakonnikami, którzy całe życie oddają szkole. W 1688 roku bracia podjęli pracę w Paryżu. W ich szkołach dzieci uczyły się czytać po francusku, a nie po łacinie, i pracowały w klasach, a nie pojedynczo z nauczycielem. De la Salle zakładał też seminaria dla wiejskich nauczycieli, szkoły niedzielne dla pracującej młodzieży i dom dla chłopców, którzy weszli w konflikt z prawem. Zasady prowadzenia szkół spisał w podręczniku dla nauczycieli, a dla braci ułożył regułę i rozważania.

Dzieło od początku budziło sprzeciw. Nauczyciele płatnych szkół wytaczali braciom procesy, a szkoły w Paryżu zamykano wyrokami sądów. W 1702 roku, po wizytacji kanonicznej, arcybiskup Paryża odsunął założyciela od kierowania wspólnotą. W najtrudniejszym czasie de la Salle wyjechał na południe Francji i zastanawiał się, czy sam nie szkodzi swojemu dziełu. W 1714 roku bracia listownie wezwali go do powrotu, a on posłuchał.

Ostatnie lata spędził w domu Saint-Yon w Rouen, który bracia prowadzili od 1705 roku. W 1717 roku kapituła wybrała na przełożonego generalnego brata Bartłomieja, a założyciel żył odtąd jak jeden z braci. Zmarł w Saint-Yon w Wielki Piątek, 7 kwietnia 1719 roku.

W 1725 roku Benedykt XIII zatwierdził zgromadzenie i jego regułę. Leon XIII beatyfikował Jana Chrzciciela de la Salle 19 lutego 1888 roku i kanonizował 24 maja 1900 roku. Pius XII ogłosił go 15 maja 1950 roku niebieskim patronem wszystkich nauczycieli i wychowawców. Od 1937 roku jego relikwie spoczywają w domu generalnym braci w Rzymie.