Św. Jan Boży

Zakonnik · 1495-1550

Zakonnik, założyciel bonifratrów, patron chorych i szpitali

Święty Jan Boży był zakonnikiem, który w szesnastowiecznej Grenadzie otworzył szpital dla ubogich i chorych. Z grona jego towarzyszy wyrósł Zakon Szpitalny św. Jana Bożego, czyli bonifratrzy. Kościół wspomina go 8 marca, w dniu jego śmierci.

Urodził się w 1495 roku w Montemor-o-Novo w Portugalii jako João Cidade, po hiszpańsku Juan Ciudad. Jako ośmioletni chłopiec opuścił dom rodzinny i trafił do Oropesy w Hiszpanii, gdzie wychował się w domu zarządcy stad i przez wiele lat pasł owce. Dwukrotnie zaciągał się do wojska cesarza Karola V: najpierw walczył przeciw Francuzom, a później wyruszył pod Wiedeń przeciw Turkom.

Po zakończeniu służby długo szukał swojego miejsca. Odwiedził rodzinne strony, był pasterzem pod Sewillą, a potem przeprawił się do Afryki, gdzie pracą własnych rąk wspierał rodzinę portugalskiego wygnańca. Po powrocie do Hiszpanii wędrował po okolicach Gibraltaru, sprzedając książki i święte obrazki. W końcu osiadł w Grenadzie i otworzył tam małą księgarnię.

Przełom nastąpił w 1539 roku, gdy Jan miał ponad czterdzieści lat. Kazanie św. Jana z Ávili poruszyło go tak mocno, że rozdał swój dobytek i na ulicach miasta głośno wzywał Bożego miłosierdzia. Uznano go za obłąkanego i zamknięto w Szpitalu Królewskim. Tam sam doświadczył, jak okrutnie traktowano wówczas chorych psychicznie. Jan z Ávili został jego kierownikiem duchowym.

Po wyjściu ze szpitala i pielgrzymce do sanktuarium w Guadalupe Jan zaczął w Grenadzie przygarniać chorych i bezdomnych. Wynajął dla nich dom, a potem urządził szpital, w którym przyjmowano każdego, bez względu na stan i majątek. Sam pielęgnował chorych, a na ich utrzymanie kwestował na ulicach, wołając: „Bracia, czyńcie dobro!”. Od tego wezwania pochodzi włoska nazwa jego zakonu, Fatebenefratelli. Opiekował się też sierotami, wdowami, bezrobotnymi i kobietami, które chciały porzucić prostytucję. Według tradycji jego zakonu imię Jan Boży nadał mu w Grenadzie biskup. Gdy w Szpitalu Królewskim wybuchł pożar, Jan wynosił chorych z płonącego budynku.

Z czasem dołączyli do niego pierwsi towarzysze, Antón Martín i Pedro Velasco. Jan nie spisał dla nich żadnej reguły, zostawił im własny przykład. Zmarł w Grenadzie 8 marca 1550 roku, w wieku pięćdziesięciu pięciu lat, po chorobie, której nabawił się, próbując ratować tonącego w rzece młodzieńca. Umarł na klęczkach, z krzyżem w dłoniach.

Jego uczniowie zakładali kolejne szpitale. W 1572 roku papież Pius V zatwierdził ich wspólnotę i nadał jej regułę św. Augustyna. Urban VIII beatyfikował Jana w 1630 roku, a Aleksander VIII kanonizował go w 1690 roku. W 1886 roku Leon XIII ogłosił go, razem ze św. Kamilem de Lellis, patronem chorych i szpitali, a w 1930 roku Pius XI dodał do tego patronat nad pielęgniarkami i pielęgniarzami.