Św. Jan Bosko
Kapłan · 1815-1888
Prezbiter, wychowawca młodzieży, założyciel salezjanów
Święty Jan Bosko, znany na całym świecie jako ksiądz Bosko, był kapłanem z Turynu, który całe życie oddał wychowaniu ubogich i opuszczonych chłopców. Założył salezjanów, a wspólnie ze św. Marią Dominiką Mazzarello Zgromadzenie Córek Maryi Wspomożycielki Wiernych. Kościół wspomina go 31 stycznia, w dniu śmierci.
Urodził się 16 sierpnia 1815 roku w przysiółku Becchi koło Castelnuovo d'Asti w Piemoncie, w ubogiej rodzinie chłopskiej. Nie miał jeszcze trzech lat, gdy stracił ojca, i wychowywała go matka, Małgorzata Occhiena. Jak sam wspominał, w wieku około dziewięciu lat miał sen, z którego zrozumiał, że ma pozyskiwać chłopców nie biciem, lecz łagodnością i miłością. Jako dziecko gromadził rówieśników, bawił ich sztuczkami podpatrzonymi u kuglarzy i powtarzał im kazania usłyszane w kościele.
Z powodu biedy pracował jako parobek, a na naukę zarabiał sam, między innymi jako krawiec, szewc, stolarz i kowal. W 1835 roku, za radą św. Józefa Cafasso, wstąpił do seminarium w Chieri. Święcenia kapłańskie przyjął 5 czerwca 1841 roku w Turynie. Pod kierunkiem księdza Cafasso odwiedzał tam ubogich, szpitale i więzienia.
Spotykał chłopców, którzy przybywali do miasta za pracą i żyli bez opieki i nauki. Od 1841 roku gromadził ich w niedziele i święta na katechezie, modlitwie i zabawie. Tak powstało oratorium, któremu dał za patrona św. Franciszka Salezego. Przez kilka lat przenosiło się ono z miejsca na miejsce, aż w 1846 roku osiadło na Valdocco, wówczas przedmieściu Turynu. Ksiądz Bosko sprowadził tam matkę i z jej pomocą zaczął przyjmować pod dach bezdomnych chłopców. W 1853 roku otworzył pierwszy warsztat, szewski, a po nim następne, aby wychowankowie uczyli się zawodu na miejscu.
Swój sposób wychowania nazwał systemem prewencyjnym. Opierał go na rozumie, religii i miłości: zamiast karać, starał się zapobiegać przewinieniom łagodnością i dobrocią. Chciał, by chłopcy wyrastali na uczciwych obywateli i dobrych chrześcijan. Jednym z jego uczniów był św. Dominik Savio.
Aby dzieło przetrwało, w 1859 roku założył Towarzystwo św. Franciszka Salezego, czyli salezjanów, którego konstytucje zatwierdził w 1874 roku papież Pius IX. W 1872 roku powstało zgromadzenie sióstr dla wychowania dziewcząt, a w 1875 roku pierwsi salezjańscy misjonarze wyjechali do Ameryki Południowej. Ksiądz Bosko zbudował w Turynie kościół Maryi Wspomożycielki Wiernych, a na prośbę papieża Leona XIII kościół Najświętszego Serca Jezusowego w Rzymie.
Wyczerpany pracą ponad siły, zachorował pod koniec 1887 roku i zmarł w Turynie o świcie 31 stycznia 1888 roku. Papież Pius XI beatyfikował go 2 czerwca 1929 roku, a kanonizował w Niedzielę Wielkanocną 1 kwietnia 1934 roku. W stulecie jego śmierci Jan Paweł II poświęcił mu list Iuvenum patris, a w 1989 roku ogłosił go ojcem i nauczycielem młodzieży.