Św. Jakub z Marchii

Święty Jakub z Marchii był włoskim franciszkaninem i kapłanem, wędrownym kaznodzieją XV wieku, znanym z surowego życia. Należał do obserwantów, uczył się u św. Bernardyna ze Sieny i współpracował ze św. Janem Kapistranem. Kościół wspomina go 28 listopada, w dniu jego śmierci.

Urodził się w Monteprandone w Marchii i na chrzcie otrzymał imię Dominik. Rok jego urodzenia nie jest pewny: Jan Paweł II w liście na sześćsetlecie urodzin świętego wskazał wrzesień 1393 roku, a bulla kanonizacyjna podaje rok 1391. Pochodził ze skromnej rodziny i, jak sam wspominał, w dzieciństwie pasał owce i świnie. Uczył się u krewnego, który był księdzem, potem w Ascoli, a prawo studiował w Perugii. Pracował jako notariusz we Florencji i sędzia w Bibbienie.

W wieku około dwudziestu trzech lat porzucił karierę prawnika i w Porcjunkuli pod Asyżem wstąpił do franciszkanów obserwantów, którzy chcieli ściśle zachowywać regułę św. Franciszka. Przyjął wtedy imię Jakub. Po święceniach kapłańskich zaczął w 1420 roku głosić kazania. Sztuki kaznodziejskiej uczył go św. Bernardyn ze Sieny, którego wspominał potem jako mistrza i przyjaciela.

Głosił kazania przez blisko pół wieku, najczęściej w środkowej Italii. Szerzył cześć Imienia Jezus, występował przeciw lichwie, hazardowi, bluźnierstwu i zabobonom, godził zwaśnione stronnictwa i miasta. Zakładał szpitale, kazał kopać studnie i cysterny, a ubogim pomagał przez banki pobożne, które udzielały pożyczek pod zastaw. Papieże powierzali mu też zwalczanie herezji i urząd inkwizytora; wobec heretyków bywał surowy.

W 1432 roku wysłano go za Adriatyk. W Dalmacji i Bośni odnawiał życie franciszkańskich klasztorów, a na Węgrzech głosił kazania przeciw husytom; w 1436 roku papież Eugeniusz IV mianował go inkwizytorem dla Austrii i Węgier. Kilkakrotnie nastawano na jego życie. Jan Paweł II wśród krajów, które święty przemierzył, wymienia także Czechy, Polskę i Niemcy. W 1457 roku Jakub udał się ponownie na Węgry, by po śmierci Jana Kapistrana wzywać do krucjaty przeciw Turkom, lecz choroba zmusiła go do powrotu.

W rodzinnym Monteprandone założył w 1449 roku klasztor Matki Bożej Łaskawej i zgromadził w nim blisko dwieście kodeksów, bibliotekę dla kaznodziejów. Nie przyjął arcybiskupstwa Mediolanu, które mu proponowano. Ostatnie lata spędził w Neapolu, dokąd udał się posłuszny papieżowi Sykstusowi IV, na prośbę króla Ferdynanda. Tam zmarł 28 listopada 1476 roku i został pochowany w kościele Santa Maria la Nova.

Papież Urban VIII beatyfikował go w 1624 roku, a Benedykt XIII kanonizował 10 grudnia 1726 roku w Bazylice św. Piotra, razem ze św. Turybiuszem z Mogrovejo i św. Agnieszką z Montepulciano. Neapol czci go jako jednego ze swoich patronów. W 2001 roku ciało świętego przeniesiono z Neapolu do sanktuarium w Monteprandone.