Św. Jadwiga Królowa

Matrona · 1374-1399

Królowa Polski, krzewicielka wiary na Litwie, matka ubogich

Święta Jadwiga Królowa, córka króla Węgier i Polski, objęła tron polski jako dziesięcioletnia dziewczynka. Jej małżeństwo z wielkim księciem litewskim Jagiełłą otworzyło drogę do chrztu Litwy. Martyrologium Rzymskie wspomina ją 17 lipca, w dniu jej śmierci; w Polsce jej wspomnienie obchodzi się 8 czerwca, w rocznicę kanonizacji.

Urodziła się w 1374 roku na Węgrzech jako córka Ludwika Andegaweńskiego i Elżbiety Bośniaczki. Gdy miała cztery lata, rodzice, zgodnie z ówczesnym zwyczajem, zaręczyli ją z Wilhelmem Habsburgiem. Po śmierci ojca matka, na prośbę polskich możnych, przeznaczyła dla niej koronę polską. 16 października 1384 roku Jadwiga została koronowana w Krakowie na króla Polski.

Polscy panowie wybrali jej na męża wielkiego księcia litewskiego Jagiełłę, który obiecał przyjąć chrzest razem ze swoim narodem. Jadwiga zerwała dziecięce zaręczyny; według przekazów podjęła tę decyzję po długiej modlitwie przed krucyfiksem w katedrze wawelskiej i naradach z biskupami. 15 lutego 1386 roku Jagiełło przyjął chrzest z imieniem Władysław, a 18 lutego poślubił Jadwigę.

Razem z mężem szerzyła wiarę na Litwie i w 1387 roku ufundowała biskupstwo w Wilnie. Jan Długosz nazwał ją krzewicielką wiary katolickiej na Litwie. Dla przyszłych kapłanów z Litwy założyła kolegium w Pradze. W czasie wielkiej schizmy zachodniej pozostała wierna prawowitemu papieżowi. W 1397 roku, za zgodą Bonifacego IX, ustanowiła w Krakowie wydział teologiczny i przyczyniła się do odnowienia uniwersytetu, nazywanego dziś Jagiellońskim.

Współcześni nazywali ją matką ubogich. Zakładała szpitale, między innymi w Bieczu, Sandomierzu i Sączu. Gdy rycerze królewscy zabrali chłopom dobytek, kazała wynagrodzić szkody, a potem zapytała, kto zwróci im łzy. Uczestniczyła we Mszy także w dni powszednie i w czasie podróży.

Przez lata czekała na potomstwo. W czerwcu 1399 roku urodziła córkę Elżbietę Bonifację, która zmarła 13 lipca. Cztery dni później, 17 lipca 1399 roku, zmarła w Krakowie sama Jadwiga, mając dwadzieścia pięć lat. W testamencie zapisała swoje kosztowności na odnowienie uniwersytetu, który Władysław Jagiełło otworzył ponownie w 1400 roku. Pochowano ją w katedrze na Wawelu; od 1987 roku jej relikwie spoczywają pod krucyfiksem, przed którym się modliła.

Czczono ją jako świętą od chwili śmierci. Już w 1426 roku prymas Wojciech Jastrzębiec powołał komisję, która miała przygotować jej kanonizację, lecz wojny i rozbiory przerwały starania. W 1979 roku Stolica Apostolska zezwoliła na jej liturgiczne wspomnienie jako błogosławionej, a w 1986 roku potwierdziła, że w pełni przysługuje jej ten tytuł. Jan Paweł II kanonizował ją 8 czerwca 1997 roku na krakowskich Błoniach, mówiąc, że Kraków nie mylił się, od wieków czcząc ją jako świętą.