Św. Jacek Odrowąż

Święty Jacek Odrowąż był kapłanem Zakonu Kaznodziejskiego. Habit otrzymał z rąk świętego Dominika, który przeznaczył go do szerzenia zakonu w Polsce. Martyrologium Rzymskie wspomina go 15 sierpnia, w dniu jego śmierci, a w Polsce jego wspomnienie obchodzi się 17 sierpnia.

Urodził się pod koniec XII wieku, według tradycji w Kamieniu Śląskim, w możnym rodzie Odrowążów. Dokładny rok jego urodzenia nie jest znany. Był krewnym biskupa krakowskiego Iwona Odrowąża i został kanonikiem katedry krakowskiej. Późniejsze przekazy mówią o jego studiach prawa i teologii w Krakowie, Pradze i Bolonii, ale źródła z jego epoki tego nie potwierdzają.

W 1220 lub 1221 roku przebywał z biskupem Iwonem w Rzymie. Tam poznał świętego Dominika i razem z Czesławem wstąpił do Zakonu Kaznodziejskiego, przyjmując habit z rąk samego założyciela. Przez pewien czas żył u boku Dominika w Bolonii. W drodze do Polski bracia zatrzymali się we Friesach w Karyntii, gdzie do zakonu wstąpili nowi kandydaci. W 1222 roku Jacek przybył do Krakowa, a biskup Iwo oddał dominikanom kościół Świętej Trójcy, który stał się pierwszym domem zakonu w Polsce.

Martyrologium podaje, że wraz z błogosławionym Czesławem i Henrykiem Niemcem głosił Ewangelię w Czechach i na Śląsku. Zakładał nowe klasztory i dotarł aż do Kijowa, gdzie powstał dom dominikanów. Pius XII w liście na siedemsetną rocznicę jego śmierci przypomniał jego gorliwość w modlitwie i pokucie, nabożeństwo do Matki Bożej oraz to, że jako głosiciel Ewangelii udał się do sąsiednich krain na wschodzie, które nie przyjęły jeszcze chrześcijaństwa. Jan Paweł II nazwał go apostołem ziem słowiańskich, które przemierzył od Gdańska po Kijów.

Wiele opowieści o nim pochodzi z tradycji. Najstarszy żywot spisał blisko sto lat po jego śmierci krakowski dominikanin, lektor Stanisław, i opisał w nim głównie cuda. Według przekazu z XVI wieku, gdy Tatarzy napadli na Kijów, Jacek ratował Najświętszy Sakrament, a Matka Boża poprosiła go, by zabrał także jej figurę. Dlatego przedstawia się go z monstrancją i figurą Maryi. Polska tradycja ludowa łączy go też z pierogami, stąd zawołanie „Święty Jacku z pierogami”.

Zmarł w Krakowie 15 sierpnia 1257 roku, w uroczystość Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny. Pochowano go w kościele Świętej Trójcy, gdzie jego relikwie spoczywają w osobnej kaplicy. Papież Klemens VIII kanonizował go 17 kwietnia 1594 roku w Bazylice Watykańskiej.