Św. Ignacy Antiocheński

Święty Ignacy Antiocheński był biskupem Antiochii Syryjskiej, męczennikiem i jednym z Ojców Apostolskich, czyli pisarzy z pierwszych pokoleń Kościoła po Apostołach. Sam nazywał siebie Teoforem, to znaczy „niosącym Boga”. Kościół wspomina go 17 października.

O jego pochodzeniu i młodości nie mamy pewnych wiadomości. Antiochia, leżąca dziś w Turcji, była jedną z trzech wielkich metropolii cesarstwa rzymskiego i to tam uczniów Jezusa po raz pierwszy nazwano chrześcijanami. Ignacy był trzecim biskupem tego miasta: za pierwszego tradycja uznaje św. Piotra Apostoła, a po nim wymienia się Ewodiusza. Martyrologium Rzymskie nazywa Ignacego uczniem św. Jana Apostoła.

Za panowania cesarza Trajana został skazany na pożarcie przez dzikie zwierzęta i pod strażą żołnierzy wyruszył w drogę do Rzymu. Swoich strażników nazwał w jednym z listów „dziesięcioma lampartami”. Jak zapisał historyk Euzebiusz z Cezarei, w miastach, w których się zatrzymywał, umacniał wspólnoty, przestrzegał je przed szerzącymi się błędami i zachęcał, by trzymały się tradycji Apostołów.

W czasie tej podróży napisał siedem listów. W Smyrnie, gdzie biskupem był św. Polikarp, powstały listy do Kościołów w Efezie, Magnezji, Trallach i Rzymie. Z Troady wysłał trzy kolejne: do Filadelfii, do Smyrny i do samego Polikarpa. Chrześcijan w Rzymie prosił, by nie przeszkadzali mu oddać życia za Chrystusa: „Jestem Bożą pszenicą. Zostanę starty zębami dzikich zwierząt, aby się stać czystym chlebem Chrystusa”.

Listy Ignacego mówią o prawdziwym człowieczeństwie Chrystusa, który rzeczywiście narodził się z Dziewicy i rzeczywiście został przybity do krzyża. Wzywają wiernych do jedności z biskupem, prezbiterami i diakonami, a Chleb eucharystyczny nazywają „lekarstwem nieśmiertelności”. Ignacy jako pierwszy w literaturze chrześcijańskiej nazwał Kościół katolickim: „Gdzie jest Jezus Chrystus, tam jest Kościół katolicki”. O wspólnocie w Rzymie pisał, że przewodzi w miłości. Benedykt XVI nazwał go „doktorem jedności”.

Ignacy zginął w Rzymie, rzucony dzikim zwierzętom w amfiteatrze Flawiuszów. Dokładnej daty jego śmierci nie da się ustalić z pewnością. Jan Paweł II i Benedykt XVI podawali rok 107, inne źródła mówią ostrożniej o latach od 107 do 110 albo ogólnie o czasach Trajana. Relikwie męczennika spoczywają w rzymskiej bazylice św. Klemensa.

Ignacy należy do świętych czczonych od starożytności, na długo przed powstaniem procesu kanonizacyjnego, dlatego nie ma daty jego beatyfikacji ani kanonizacji. W Antiochii wspominano go 17 października już w IV wieku. Jego imię wymienia Kanon rzymski, czyli pierwsza Modlitwa eucharystyczna, a listy pozostają cennym świadectwem wiary pokolenia, które znało jeszcze Apostołów.