Św. Hormizdas

Święty Hormizdas był biskupem Rzymu od 514 do 523 roku. Przeszedł do historii jako papież, który zakończył trwający trzydzieści pięć lat rozłam między Rzymem a Konstantynopolem. Martyrologium Rzymskie wspomina go 6 sierpnia jako papieża, który przywrócił pokój w Kościele.

Pochodził z Frosinone, na południowy wschód od Rzymu, a jego ojciec miał na imię Justus. Roku jego urodzenia nie znamy. Zanim przyjął wyższe święcenia, był żonaty. Jego synem był Sylweriusz, który w 536 roku sam został papieżem i jest czczony jako święty męczennik. Za pontyfikatu Symmacha Hormizdas był diakonem Kościoła rzymskiego i należał do najwierniejszych współpracowników papieża w czasie sporu z antypapieżem Wawrzyńcem.

Został wybrany na następcę Symmacha 20 lipca 514 roku. Najpierw przyjął z powrotem do jedności ostatnich zwolenników Wawrzyńca. Jego główną troską była jednak jedność ze Wschodem. Od 484 roku Rzym i Konstantynopol trwały w rozłamie, nazwanym od imienia patriarchy Akacjusza schizmą akacjańską. Wyrósł on z Henotikonu cesarza Zenona, dokumentu, który dla pojednania z monofizytami pomijał naukę soboru chalcedońskiego.

Cesarz Anastazjusz I, sprzyjający monofizytom, podjął rozmowy z papieżem, ale nie zamierzał ustąpić. Dwa poselstwa Hormizdasa, z 515 i 517 roku, wróciły z niczym. Wraz z pierwszym z nich papież przesłał na Wschód wyznanie wiary, nazywane dziś formułą Hormizdasa, które mieli podpisać biskupi pragnący jedności z Rzymem. Potępiało ono Akacjusza i dawnych heretyków, przytaczało słowa Chrystusa: „Ty jesteś Piotr i na tej Skale zbuduję Kościół mój” i stwierdzało, że w Stolicy Apostolskiej religia katolicka zawsze była zachowywana bez skazy.

Przełom nastąpił w 518 roku, gdy cesarzem został prawowierny Justyn I. Hormizdas wysłał do Konstantynopola nowe poselstwo z tym samym wyznaniem wiary. Patriarcha Jan przyjął formułę papieża 28 marca 519 roku, a imiona Akacjusza oraz cesarzy Zenona i Anastazjusza wykreślono z dyptychów, czyli list imion wspominanych w liturgii. Formułę podpisywali następnie kolejni biskupi Wschodu, choć nie wszyscy. Jej słowa, powtórzone przez IV Sobór Konstantynopolitański, przytoczył w 1870 roku Sobór Watykański I w konstytucji Pastor aeternus.

Hormizdas pisał także do biskupów Hiszpanii i Galii, a Martyrologium przypomina, że zabiegał, by nowe ludy Zachodu szanowały prawa Kościoła. Na jego zlecenie Dionizy Mały zebrał kanony synodów greckich wraz z przekładem łacińskim. Pod koniec życia otrzymał wiadomość, że po śmierci wandalskiego króla Trazamunda ustały prześladowania katolików w Afryce.

Zmarł w Rzymie 6 sierpnia 523 roku, po dziewięciu latach pontyfikatu, i został pochowany w bazylice Świętego Piotra. Jest czczony jako święty od wielu wieków, na długo przed powstaniem procesów kanonizacyjnych.