Św. Hieronim Emiliani

Założyciel · 1486-1537

Założyciel somasków, świecki, patron sierot i opuszczonej młodzieży

Święty Hieronim Emiliani był weneckim patrycjuszem i żołnierzem, który po nawróceniu oddał życie sierotom, chorym i ubogim. Z towarzyszy, których wokół siebie zgromadził, wyrósł zakon somasków. On sam do końca pozostał człowiekiem świeckim. Kościół wspomina go 8 lutego, w dniu śmierci.

Urodził się w Wenecji jako najmłodszy z czterech synów Angela Mianiego i Eleonory Morosini. Nosił nazwisko Miani, a w Kościele przyjęła się jego postać Emiliani. Stolica Apostolska i jego zakon przyjmują rok urodzenia 1486, w starszych opracowaniach spotyka się rok 1481. Wybrał służbę wojskową, a jego młodość, jak wspomina Martyrologium Rzymskie, była burzliwa.

Podczas wojny Ligi z Cambrai dowodził obroną weneckiej twierdzy Castelnuovo di Quero nad Piawą. W 1511 roku twierdza padła, a on trafił w kajdanach do lochu. W niewoli zaczął się modlić i ślubował Matce Bożej, że odmieni życie. Po około miesiącu, w nocy 27 września, odzyskał wolność. Przypisał to wstawiennictwu Maryi, a kajdany złożył później na ołtarzu w Jej sanktuarium w Treviso.

Przemiana dojrzewała latami. Hieronim został opiekunem osieroconych bratanków i czytał Pismo Święte. Przełom przyniósł rok 1528, gdy głód wypędził do Wenecji tysiące ludzi. Rozdał pieniądze, wyprzedał sprzęty domowe, karmił głodnych, przyjmował ich pod swój dach, pielęgnował chorych, a nocami grzebał zmarłych porzuconych na ulicach. Dla dzieci, które zostały bez rodziców, otworzył w Wenecji swój pierwszy sierociniec.

Z pomocą św. Kajetana z Thieny i Jana Piotra Carafy, późniejszego papieża Pawła IV, postanowił dzielić życie ubogich: przywdział ich strój, zamieszkał z nimi i na zawsze opuścił rodzinny dom. W 1532 roku biskup Bergamo wezwał go do organizowania dzieł miłosierdzia w swojej diecezji. Troszczył się tam o sieroty, chorych, wdowy i kobiety porzucające nierząd, a potem podobne dzieła prowadził w Mediolanie, Como, Pawii, Brescii i Weronie. Sieroty uczył rzemiosła i katechizmu, według Piusa XI jako pierwszy metodą pytań i odpowiedzi.

Dołączyli do niego kapłani i świeccy i tak powstało Towarzystwo Sług Ubogich. W 1534 roku osiadł w wiosce Somasca koło Bergamo, gdzie w ubóstwie opiekował się sierotami i chorymi oraz uczył wieśniaków katechizmu. W styczniu 1537 roku, pielęgnując zadżumionych, sam zachorował. Zmarł w Somasce w nocy z 7 na 8 lutego. Umierając, prosił towarzyszy, by szli za Chrystusem i służyli ubogim.

Towarzystwo zatwierdził w 1540 roku Paweł III, a w 1568 roku św. Pius V zaliczył je do zakonów kleryków regularnych. Od Somaski jego członków nazwano somaskami. Hieronima beatyfikował Benedykt XIV w 1747 roku, a kanonizował Klemens XIII 16 lipca 1767 roku. 14 marca 1928 roku Pius XI ogłosił go powszechnym patronem sierot i opuszczonej młodzieży. Jan Paweł II nazwał go świeckim i animatorem świeckich.