Św. Hieronim

Święty Hieronim był prezbiterem, mnichem i jednym z największych uczonych starożytnego Kościoła. Całe życie poświęcił Pismu Świętemu, a jego przekłady stały się podstawą Wulgaty, łacińskiej Biblii Kościoła zachodniego. Kościół wspomina go 30 września, w rocznicę śmierci.

Urodził się w chrześcijańskiej rodzinie w Strydonie, na pograniczu Dalmacji i Panonii. Rok urodzenia nie jest pewny; podaje się około 345 lub 347 roku. Kształcił się w Rzymie i tam przyjął chrzest. W młodości pociągało go światowe życie, czego potem gorzko żałował. Wybrał drogę ascezy: w Trewirze zetknął się z życiem mniszym, a w Akwilei żył we wspólnocie z przyjaciółmi.

Następnie wyruszył na Wschód i około 374 roku zamieszkał jako pustelnik na pustyni Chalkis w Syrii. Doskonalił tam grekę i od nawróconego Żyda uczył się hebrajskiego. Opisał później widzenie, w którym stanął przed Bogiem i usłyszał: „Ciceronianus es, non Christianus” („Jesteś cyceronianinem, nie chrześcijaninem”). W Antiochii biskup Paulin udzielił mu święceń kapłańskich, a w Konstantynopolu poznał św. Grzegorza z Nazjanzu.

W 382 roku przybył do Rzymu. Papież Damazy uczynił go sekretarzem i doradcą oraz zachęcił do poprawienia łacińskiego przekładu Biblii; zaczął od Ewangelii i Psalmów. Grupa rzymskich arystokratek, wśród nich Marcela, Paula i jej córka Eustochium, wybrała go na przewodnika w studium Pisma Świętego; uczyły się greki i hebrajskiego. Po śmierci Damazego zazdrość i nieporozumienia zmusiły go do opuszczenia Rzymu.

W 386 roku osiadł w Betlejem. Dzięki hojności Pauli powstały tam, w pobliżu groty Narodzenia, klasztory męski i żeński oraz dom dla pielgrzymów. Hieronim modlił się, kierował mnichami, przyjmował pielgrzymów i pracował nad Biblią. Stary Testament przełożył z hebrajskiego oryginału. Pisał komentarze biblijne, listy i dzieło O sławnych mężach. Jego zdanie „Ignoratio Scripturarum ignoratio Christi est” („Nieznajomość Pisma jest nieznajomością Chrystusa”) przytoczył Sobór Watykański II.

Benedykt XVI mówił otwarcie o jego trudnym, porywczym charakterze, a papież Franciszek o gwałtownych słowach, na jakie pozwalał sobie w obronie prawdy. Brał udział w zaciętych sporach: poróżnił się z przyjacielem młodości, Rufinem z Akwilei, w sprawie nauczania Orygenesa, a później występował przeciw pelagianom. Wymieniał listy ze św. Augustynem i zawsze pozostał związany ze Stolicą Piotrową. Zmarł w Betlejem 30 września 420 roku; niektóre źródła podają rok 419.

Jest czczony od starożytności, a dzień jego pamięci zapisano już w V lub VI wieku. Należy do czterech wielkich doktorów Kościoła zachodniego, obok Ambrożego, Augustyna i Grzegorza Wielkiego. Benedykt XV poświęcił mu w 1920 roku encyklikę Spiritus Paraclitus, a papież Franciszek w 1600. rocznicę jego śmierci list apostolski Scripturae Sacrae affectus.