Św. Godeliwa z Gistel

Święta Godeliwa z Gistel była młodą szlachcianką, która po ślubie z panem na Gistel we Flandrii doznała wielu krzywd od męża i jego matki, a w końcu na rozkaz męża została uduszona przez dwóch jego sług. Martyrologium Rzymskie wspomina ją jako męczennicę 30 lipca. Tego dnia w 1084 roku uroczyście podniesiono jej szczątki.

Pochodziła z rodziny szlacheckiej z okolic Boulogne-sur-Mer. Rok jej urodzenia nie jest pewny: źródła podają daty od około 1045 do 1052 roku. Najstarszym świadectwem o niej jest żywot spisany około 1084 roku przez Drogona, mnicha z opactwa św. Winoka w Bergues, jej współczesnego, który mógł jeszcze wysłuchać świadków. Tekst ten uchodzi za rzeczowy i powściągliwy. Późniejsza legenda dodała do niego wiele opowieści o cudach. Według przekazów już jako dziewczyna troszczyła się o ubogich.

Rodzice wydali ją za Bertolfa, szlachcica z Gistel. Matka Bertolfa od początku była jej niechętna i podburzała syna, a ten odsunął się od żony zaraz po ślubie. Godeliwę trzymano w odosobnieniu i dawano jej bardzo mało jedzenia, głównie chleb i wodę. Gdy szykany i oszczerstwa narastały, uciekła do domu ojca. Ojciec zwrócił się o pomoc do hrabiego Flandrii i do biskupa Noyon i Tournai. Bertolf musiał przyjąć żonę z powrotem i przyrzec, że będzie ją traktował jak należy, więc Godeliwa wróciła do Gistel.

Poprawa okazała się pozorna. W lipcu 1070 roku, pod nieobecność Bertolfa, dwaj jego słudzy, Lambert i Hacca, wywabili ją nocą z domu i udusili. Potem zanurzyli jej ciało w wodzie i ułożyli je z powrotem w łóżku, aby śmierć wyglądała na naturalną. Pozorów nie udało się jednak utrzymać i wkrótce zaczęto czcić Godeliwę jako męczennicę. Jej żywot ukazuje młodą kobietę, która mimo krzywd trwała w modlitwie i miłości do ubogich.

Drogo opisuje cuda przypisywane jej wstawiennictwu, między innymi uzdrowienia za sprawą wody, w której zanurzono jej ciało. Biskup Noyon i Tournai Radbod II polecił zbadać jej życie, a 30 lipca 1084 roku w kościele w Gistel uroczyście podniósł jej szczątki do czci ołtarzy. W tamtych czasach taki akt biskupa był równoznaczny z kanonizacją.

Późniejsza tradycja opowiada, że niewidoma córka Bertolfa z drugiego małżeństwa, Edyta, odzyskała wzrok dzięki wstawiennictwu Godeliwy, a sam Bertolf się nawrócił, pielgrzymował i zakończył życie jako mnich w Bergues. W XII wieku na miejscu zbrodni powstało opactwo benedyktynek Ten Putte, czyli „Przy studni”. Relikwie świętej spoczywają w kościele parafialnym w Gistel. We Flandrii jej święto przypada 6 lipca, a w Gistel w pierwszą niedzielę po 5 lipca odbywa się procesja ku jej czci. Wzywa się jej wstawiennictwa w chorobach gardła i oczu oraz w trudnościach małżeńskich i rodzinnych.