Św. Franciszek z Paoli

Pustelnik · 1416-1507

Pustelnik, założyciel zakonu minimitów, patron ludzi morza

Święty Franciszek z Paoli był kalabryjskim pustelnikiem i założycielem zakonu minimitów, czyli braci „najmniejszych”. Zasłynął surową pokutą, pokorą i troską o ubogich. Wezwany do Francji, do ciężko chorego króla Ludwika XI, pozostał tam do śmierci. Kościół wspomina go 2 kwietnia.

Urodził się 27 marca 1416 roku w Paoli w Kalabrii, w rodzinie drobnych rolników. Jego rodzice, Giacomo i Vienna, długo czekali na dziecko i narodziny syna przypisywali wstawiennictwu św. Franciszka z Asyżu, dlatego nadali mu jego imię. Gdy miał około trzynastu lat, na mocy złożonego przez nich ślubu spędził rok w klasztorze franciszkanów w San Marco Argentano. Potem odbył z rodzicami pielgrzymkę do Asyżu.

Po powrocie zamieszkał jako pustelnik w odludnym miejscu pod Paolą. Z czasem przyłączyli się do niego uczniowie, dla których zbudowano kaplicę i pierwsze cele. W 1474 roku papież Sykstus IV zatwierdził wspólnotę jako zgromadzenie pustelników św. Franciszka z Asyżu. W regule, którą zatwierdził później Aleksander VI, bracia otrzymali nazwę minimitów: Franciszek chciał, by uważali się za najmniejszych. Do trzech ślubów zakonnych dodał czwarty, życia wielkopostnego przez cały rok, czyli stałej wstrzemięźliwości od mięsa, jaj i nabiału. Bracia mieli żyć z jałmużny.

Franciszek nie był człowiekiem uczonym. Bulla kanonizacyjna przytacza zarzut, że jako prosty świecki bez wykształcenia obiecuje chorym zdrowie. Mimo to wieść o przypisywanych mu uzdrowieniach i cudach rozeszła się daleko poza Kalabrię. Według tradycji przeprawił się przez Cieśninę Mesyńską na własnym płaszczu, gdy przewoźnik odmówił mu miejsca w łodzi. Bronił ubogich przed nadużyciami możnych i upominał władców, także króla Neapolu. Jego zawołaniem było jedno słowo: „Charitas”, miłość.

Ciężko chory król Francji Ludwik XI, usłyszawszy o cudotwórcy z Kalabrii, zapragnął mieć go przy sobie. Franciszek wyruszył dopiero wtedy, gdy nakazał mu to papież Sykstus IV. W 1483 roku przybył na dwór w Plessis pod Tours. Nie uzdrowił króla, ale przygotował go na śmierć i był przy nim w jej godzinie. Następcy Ludwika, Karol VIII i Ludwik XII, cenili jego rady; gdy chciał wrócić do Kalabrii, nie pozwolono mu wyjechać i resztę życia spędził we Francji. W 1506 roku papież Juliusz II zatwierdził ostateczną regułę dla braci, mniszek i świeckich tercjarzy.

Zmarł w klasztorze w Plessis pod Tours 2 kwietnia 1507 roku, w Wielki Piątek, mając dziewięćdziesiąt jeden lat. Dzień wcześniej przyjął wiatyk z rąk jednego z kapłanów swojego zakonu, a w dniu śmierci odczytano przy nim opis Męki Pańskiej.

Papież Leon X beatyfikował go w 1513 roku, a 1 maja 1519 roku ogłosił świętym. W 1562 roku, w czasie wojen religijnych, hugenoci spalili jego ciało. Pius XII ogłosił go w 1943 roku patronem włoskich ludzi morza, a Jan XXIII patronem Kalabrii.