Św. Franciszek de Montmorency-Laval

Święty Franciszek de Montmorency-Laval był pierwszym biskupem Quebecu. Przybył jako wikariusz apostolski do Nowej Francji w Ameryce Północnej i przez prawie pięćdziesiąt lat umacniał tam i rozwijał Kościół. Jego wspomnienie przypada 6 maja, w rocznicę śmierci.

Urodził się 30 kwietnia 1623 roku w Montigny-sur-Avre, w diecezji Chartres, w rodzinie szlacheckiej. Jako dziewięciolatek zaczął naukę w kolegium jezuitów w La Flèche, a mając dziewiętnaście lat przeniósł się do Kolegium Clermont w Paryżu, na studia teologiczne. Po śmierci ojca i dwóch starszych braci został dziedzicem rodzinnego majątku. Święcenia kapłańskie przyjął 1 maja 1647 roku. Jako archidiakon Évreux odwiedzał parafie i odnawiał je w duchu Soboru Trydenckiego.

W 1653 roku miał wyjechać jako wikariusz apostolski do Tonkinu, lecz plan upadł wobec sprzeciwu Portugalczyków. Zrezygnował wtedy z urzędu archidiakona, przekazał majątek bratu i zamieszkał w Caen, w pustelni prowadzonej przez Jeana de Bernières, gdzie łączył modlitwę z dziełami miłosierdzia. Na prośbę króla Ludwika XIV papież Aleksander VII mianował go 3 czerwca 1658 roku wikariuszem apostolskim Nowej Francji. Sakrę biskupią przyjął w Paryżu 8 grudnia, a 16 czerwca 1659 roku przybył do Quebecu.

Zastał kolonię, w której żyło niespełna 2500 osób i było tylko pięć parafii. W 1663 roku założył seminarium w Quebecu, które formowało kapłanów i stało się sercem tamtejszego Kościoła; z niego wyrósł później Uniwersytet Laval. Posyłał kapłanów, zwłaszcza jezuitów, na nowe misje w Akadii, w krainie Wielkich Jezior i w dolinie Missisipi. W 1674 roku Quebec stał się diecezją, a on jej pierwszym biskupem.

Był człowiekiem modlitwy: po porannej Mszy świętej długo adorował Najświętszy Sakrament. Z całych sił sprzeciwiał się handlowi alkoholem z Indianami, który dawał kolonii dochody, lecz niszczył ich życie i rodził przemoc. Jan XXIII podkreślał w 1960 roku, że stanowczo bronił praw Indian, także wobec władzy świeckiej.

Wyczerpany pracą, zrezygnował z urzędu, aby diecezję przejął młodszy biskup. Jego następca, Jean-Baptiste de Saint-Vallier, zmienił część jego rozwiązań w seminarium, co Laval przyjął z bólem, lecz zawsze okazywał następcy szacunek i posłuszeństwo. W 1688 roku wrócił do Quebecu i zamieszkał w seminarium, oddając się modlitwie i opiece nad ubogimi. Zmarł 6 maja 1708 roku w wieku 85 lat. Jego grób znajduje się dziś w bazylice katedralnej Notre-Dame w Quebecu.

Jan Paweł II beatyfikował go 22 czerwca 1980 roku, razem z Marią od Wcielenia i Kateri Tekakwithą. Papież Franciszek 3 kwietnia 2014 roku ogłosił go świętym w drodze kanonizacji równoważnej, rozciągając jego kult na cały Kościół. Podczas Mszy dziękczynnej 12 października 2014 roku mówił o nim i o świętej Marii od Wcielenia, że niejako założyli Kościół w Quebecu.