Św. Florian

Męczennik · † 304

Męczennik z Lauriacum, patron strażaków i Krakowa

Święty Florian był męczennikiem z czasów prześladowania chrześcijan za cesarza Dioklecjana. Zginął w Lauriacum, dziś Lorch, części miasta Enns w Górnej Austrii. Czczony jest jako patron strażaków, a także Górnej Austrii i Krakowa. Martyrologium Rzymskie wspomina go 4 maja.

O jego życiu wiadomo niewiele. Głównym źródłem jest pasja, czyli opis męczeństwa, której najstarsza wersja powstała w VIII wieku na podstawie wcześniejszego przekazu. Według niej Florian był wcześniej wysokim urzędnikiem w kancelarii namiestnika rzymskiej prowincji Norykum i mieszkał w Cetium, dzisiejszym Sankt Pölten. Jego pochodzenie i młodość pozostają nieznane.

Według pasji namiestnik Akwilin kazał uwięzić w Lauriacum czterdziestu chrześcijan. Florian przybył tam, aby ich wesprzeć, i sam wyznał, że jest chrześcijaninem. Ponieważ nie chciał wyprzeć się wiary, był bity, a następnie skazany na śmierć. Martyrologium Rzymskie podaje, że z rozkazu namiestnika zrzucono go z mostu do rzeki Enns z kamieniem uwiązanym u szyi. Niemieckie wydanie Mszału Rzymskiego jako dzień jego śmierci wskazuje 4 maja 304 roku.

Według tradycji ciało męczennika pochowała pobożna kobieta imieniem Waleria. W miejscu jego pochówku powstało później opactwo Sankt Florian koło Linzu, dziś klasztor kanoników regularnych świętego Augustyna. Początkowo wzywano go w niebezpieczeństwach ze strony wody, a za patrona chroniącego od ognia uznano go dopiero w późnym średniowieczu. Przedstawia się go jako rzymskiego żołnierza, który wylewa wodę na płonący dom.

W 1184 roku, na prośbę księcia Kazimierza Sprawiedliwego i biskupa krakowskiego Gedki, za zgodą papieża Lucjusza III sprowadzono z Rzymu do Krakowa część jego relikwii. Powitano je uroczyście na Kleparzu i złożono w katedrze na Wawelu, a na Kleparzu zbudowano kościół pod jego wezwaniem. Gdy w 1528 roku pożar strawił Kleparz, według przekazu ocalał tylko ten kościół, co ożywiło kult Floriana w Polsce. W XX wieku jako wikariusz posługiwał w nim młody ksiądz Karol Wojtyła. W Polsce 4 maja obchodzony jest Dzień Strażaka.

Florian nie był kanonizowany w formalnym procesie. Jak inni męczennicy pierwszych wieków jest czczony w Kościele od starożytności. Jan Paweł II, odprawiając w 1988 roku Mszę w bazylice w Lorch, prosił o wstawiennictwo świętych Seweryna i Floriana i nazwał ich ojcami Kościoła, który rozwinął się w tym kraju.