
Św. Filip Neri
Kapłan · 1515-1595
Prezbiter, założyciel Oratorium, apostoł Rzymu
Święty Filip Neri był kapłanem i założycielem Oratorium. Przez sześćdziesiąt lat żył w Rzymie, gdzie słuchał spowiedzi i gromadził wokół siebie młodzież, dlatego nazywa się go apostołem Rzymu. Kościół wspomina go 26 maja.
Urodził się 21 lipca 1515 roku we Florencji. Jego rodzicami byli notariusz Francesco Neri i Lucrezia Soldi. W młodości ojciec wysłał go do zamożnego krewnego w San Germano pod Monte Cassino, aby zajął się handlem, a krewny chciał uczynić go swoim spadkobiercą. Filip zrezygnował jednak z tej drogi i w 1534 roku przybył do Rzymu jako ubogi, nikomu nieznany pielgrzym.
W Rzymie studiował filozofię i teologię, żył bardzo ubogo i wiele czasu poświęcał modlitwie. Nawiedzał siedem głównych kościołów miasta, a noce często spędzał na modlitwie w katakumbach. Jan Paweł II przypominał, że w 1544 roku, w wigilię Zesłania Ducha Świętego, Duch Święty dał mu „serce z ognia”. Z jego rady i przy jego udziale powstało bractwo Trójcy Przenajświętszej, które opiekowało się pielgrzymami i ozdrowieńcami. Przez około siedemnaście lat prowadził to apostolstwo jako świecki.
Na polecenie spowiednika przyjął w 1551 roku święcenia kapłańskie i zamieszkał przy kościele San Girolamo della Carità. Wiele godzin spędzał w konfesjonale, a w swoim pokoju rozmawiał o sprawach Bożych z tymi, którzy przychodzili po radę. Myślał o wyjeździe na misje do Indii, lecz pewien pobożny cysters powiedział mu, że jego Indiami ma być Rzym. Z rozmów w jego pokoju wyrosło Oratorium, w którym, jak mówi Martyrologium Rzymskie, oddawano się lekturze duchowej, śpiewowi i uczynkom miłosierdzia. Jan Paweł II nazwał je „prawdziwym wynalazkiem” Filipa.
W 1575 roku papież Grzegorz XIII zatwierdził Kongregację Oratorium i powierzył jej kościół Santa Maria in Vallicella. Jej członkowie byli kapłanami żyjącymi wspólnie bez ślubów zakonnych. Uczniem Filipa był Cezary Baroniusz, późniejszy kardynał, którego święty przez lata zachęcał do pisania „Roczników kościelnych”. Zwierzali mu się między innymi św. Ignacy Loyola i św. Karol Boromeusz.
Szczególnie troszczył się o młodych. Bulla kanonizacyjna mówi, że prowadził ich drogami chrześcijańskiej radości, na pielgrzymki do siedmiu kościołów Rzymu i do szpitali. Jan Paweł II nazwał go świętym radości i przypominał jego słowa: „State buoni, se potete”, czyli „Bądźcie dobrzy, jeśli potraficie”. Spowiedzi słuchał aż do wieczoru ostatniego dnia życia. Zmarł w Rzymie we wczesnych godzinach 26 maja 1595 roku. Jego ciało spoczywa w kościele Santa Maria in Vallicella.
W 1615 roku papież Paweł V ogłosił go błogosławionym. Grzegorz XV kanonizował go 12 marca 1622 roku w Bazylice Watykańskiej, razem z Izydorem Oraczem, Ignacym Loyolą, Franciszkiem Ksawerym i Teresą z Ávili. Jan Paweł II przypominał, że Filip Neri jest współpatronem Rzymu.