Św. Etelreda z Ely

Święta Etelreda, znana także jako Edeltruda, a w Anglii jako Audrey, była anglosaską królewną i królową Northumbrii, a potem mniszką i ksienią klasztoru w Ely, który sama założyła. Kościół wspomina ją 23 czerwca. Najwięcej wiadomości o niej przekazał św. Beda Czcigodny w Historii kościelnej narodu angielskiego.

Była córką Anny, króla Anglów Wschodnich. Rok jej urodzenia nie jest znany. Najpierw wydano ją za Tonberta, księcia Południowych Gyrwów, który zmarł wkrótce po ślubie. Według późniejszej tradycji otrzymała od niego jako dar ślubny ziemie w Ely. Następnie poślubiła Egfryda, syna króla Northumbrii Oswiu, który później objął po ojcu tron.

Beda, który wypytywał o to biskupa św. Wilfryda, pisze, że choć przeżyła z Egfrydem dwanaście lat, zachowała dziewictwo. Wilfryd zapewniał go, że jest tego pewnym świadkiem, ponieważ król obiecywał mu ziemie i wiele pieniędzy, jeśli nakłoni królową do pożycia małżeńskiego. Etelreda długo prosiła męża, by pozwolił jej porzucić sprawy świata i służyć w klasztorze tylko Chrystusowi. Gdy z trudem uzyskała jego zgodę, wstąpiła do klasztoru w Coldingham, którym kierowała ksieni Ebba, ciotka króla, i z rąk Wilfryda przyjęła welon zakonny.

Po roku została ksienią w Ely, w krainie Anglów Wschodnich, z której pochodziła; klasztor zaczęła tam budować w 673 roku. Według Bedy stała się dziewiczą matką wielu dziewic poświęconych Bogu, a w jej wspólnocie żyli także mnisi. Od wstąpienia do klasztoru nosiła tylko wełniane szaty, rzadko korzystała z ciepłej kąpieli, zwykle jadła raz dziennie i od jutrzni aż do świtu modliła się w kościele.

Według niektórych relacji, które przytacza Beda, przepowiedziała zarazę, na którą miała umrzeć, i liczbę członków wspólnoty, których ta zaraza zabierze. Zmarła w 679 roku, siedem lat po objęciu urzędu ksieni, cierpiąc na wielki obrzęk szyi. Mówiła, że słusznie cierpi na szyi, na której w młodości nosiła zbędny ciężar klejnotów. Zgodnie z jej wolą pochowano ją w drewnianej trumnie pośród jej wspólnoty.

Jej następczynią została siostra Sexburga, wdowa po Erconbercie, królu Kentu. Szesnaście lat po pogrzebie Sexburga kazała przenieść szczątki Etelredy do kościoła. Beda, powołując się na świadków, wśród nich Wilfryda i lekarza Cynefrida, pisze, że ciało znaleziono nienaruszone rozkładem, a ranę po nacięciu, które lekarz wykonał w czasie jej choroby, zagojoną. Jej grób w Ely przez stulecia był celem pielgrzymek.

Etelreda żyła na długo przed wprowadzeniem procesów kanonizacyjnych; jej kult rozwinął się wkrótce po śmierci. Beda wspomina o uzdrowieniach przy jej relikwiach i o czci, jaką w jego czasach otaczano jej ciało, a na jej cześć ułożył hymn, który włączył do swojej Historii. Martyrologium Rzymskie wspomina ją jako ksienię, która przykładem i napomnieniami była matką wielu dziewic.