Św. Elżbieta Portugalska

Święta Elżbieta Portugalska, zwana też Izabelą Aragońską, była królową Portugalii, żoną króla Dionizego i matką dwojga dzieci. Zasłynęła jako rozjemczyni, która godziła skłóconych władców, oraz jako dobrodziejka ubogich. Owdowiawszy, żyła w Coimbrze jako tercjarka franciszkańska. Kościół wspomina ją 4 lipca, w dniu śmierci.

Była córką Piotra, późniejszego króla Aragonii, i Konstancji Sycylijskiej. Urodziła się w Saragossie. Rok jej urodzenia nie jest pewny: podaje się lata od 1269 do 1271. Imię otrzymała po ciotecznej babce, świętej Elżbiecie Węgierskiej. Papież Pius XI przypominał przekaz, według którego już jej narodziny przyniosły zgodę między dziadkiem a ojcem. Mając dwanaście lat, została wydana za króla Portugalii Dionizego.

Małżeństwo nie było łatwe, bo król dopuszczał się zdrad. Elżbieta mężnie znosiła trudne pożycie i wychowywała także dzieci męża z nieprawego łoża. Sama urodziła córkę Konstancję i syna Alfonsa. W poważnych sporach, które dzieliły rodzinę i królestwo, stawała się sprawczynią pojednania. Hojnie wspierała ubogich, a Pius XI przypominał, ile kościołów, klasztorów i dzieł pobożnych ufundowała.

Jako doradczyni męża łagodziła napięcia między Aragonią, Portugalią i Kastylią. Gdy jej syn Alfons podniósł bunt przeciw ojcu i doszło do wojny, doprowadziła do ich pojednania; według przekazów wjechała wtedy między gotowe do walki wojska. Z jej postacią wiąże się też legenda o chlebie niesionym ubogim, który zamienił się w róże; podobną opowieść przekazuje się o świętej Elżbiecie Węgierskiej.

Dionizy zmarł w 1325 roku. Owdowiała królowa odbyła pielgrzymkę do Santiago de Compostela i złożyła tam w darze swoją koronę. Potem zamieszkała w Coimbrze, w pałacu zbudowanym obok ufundowanego przez siebie klasztoru klarysek, i przyjęła habit Trzeciego Zakonu świętego Franciszka. Swoje dobra rozdawała ubogim i klasztorom. Papież Urban VIII osobnym aktem stwierdził, że złożyła profesję w tym zakonie.

W 1336 roku jej syn, już jako król Alfons IV, prowadził wojnę z królem Kastylii Alfonsem XI, mężem swojej córki Marii i zarazem wnukiem Elżbiety. Królowa wyruszyła do Estremoz, by ich pogodzić. Zmarła tam 4 lipca 1336 roku, trawiona gorączką. Jej ciało przewieziono do Coimbry i pochowano w kościele klarysek. Jej relikwie odbierają tam cześć do dziś.

Papież Leon X beatyfikował ją w 1516 roku, zezwalając na kult w diecezji Coimbry, a Urban VIII kanonizował ją w Rzymie 25 maja 1625 roku. W 1936 roku, w sześćsetną rocznicę jej śmierci, Pius XI przypomniał, że księgi liturgiczne nazywały ją Matką pokoju i ojczyzny, i stawiał ją za wzór w czasach, gdy światu groziła wojna. W modlitwie dnia z jej wspomnienia Kościół prosi, byśmy za jej wstawiennictwem byli ludźmi pokoju i mogli nazywać się dziećmi Bożymi.