Św. Eligiusz

Święty Eligiusz był złotnikiem i doradcą frankijskich królów z dynastii Merowingów, a potem biskupem Noyon i Tournai. Czczony jest jako patron złotników i wszystkich, którzy pracują w metalu. Martyrologium Rzymskie wspomina go 1 grudnia.

Urodził się w Chaptelat koło Limoges, w rodzinie galorzymskiej. Rok jego urodzenia nie jest pewny; najczęściej podaje się okolice 588 roku. Ojciec dostrzegł zdolności syna i oddał go na naukę do złotnika Abbona, który kierował mennicą w Limoges.

Jako wyuczony rzemieślnik Eligiusz trafił na dwór króla Chlotara II. Władca zamówił u niego tron ze złota i drogich kamieni. Według żywota Eligiusz z powierzonego mu kruszcu wykonał dwa trony zamiast jednego, a ta uczciwość zjednała mu zaufanie króla. Powierzono mu królewską mennicę. Za panowania Dagoberta I, od 629 roku, należał do najbliższych doradców władcy i z powodzeniem posłował w jego imieniu do Judikaela, władcy Bretończyków.

Majątek, którego się dorobił, przeznaczał na jałmużnę. W Marsylii wykupywał jeńców sprzedawanych w porcie jako niewolnicy. Wykonywał relikwiarze i zdobił groby świętych, między innymi św. Marcina z Tours, św. Dionizego i św. Genowefy. W 632 roku założył klasztor w Solignac koło Limoges, a w Paryżu klasztor żeński, którym kierowała św. Aurea.

Po śmierci Dagoberta w 639 roku Eligiusz opuścił dwór razem z przyjacielem, św. Audoenem, i obaj przyjęli święcenia kapłańskie. 13 maja 641 roku razem otrzymali sakrę biskupią: Audoen objął Rouen, a Eligiusz diecezję Noyon i Tournai. Większość jej mieszkańców stanowili poganie. Biskup głosił więc Ewangelię we Flandrii, w okolicach Antwerpii, Gandawy i Kortrijk, oraz wśród Fryzów. W Noyon założył klasztor żeński, a po odnalezieniu grobu św. Kwintyna wzniósł ku jego czci kościół.

Z jego pism na pewno autentyczny jest list do św. Dezyderiusza, biskupa Cahors. Przypisuje mu się także kazanie, w którym przestrzega wiernych przed pogańskimi zabobonami, a zachęca do modlitwy, przyjmowania Eucharystii i czynienia znaku krzyża; autorstwo homilii przekazanych pod jego imieniem jest jednak niepewne. Eligiusz zmarł w Noyon 1 grudnia 660 roku, po dziewiętnastu latach posługi biskupiej, i tam został pochowany. Królowa św. Batylda, która ceniła jego rady, wyruszyła, by go odwiedzić, lecz przybyła już po jego śmierci.

Jego żywot spisał św. Audoen; zachowany tekst został później przeredagowany. Eligiusz żył na długo przed powstaniem procesów kanonizacyjnych, a Kościół czci go jako świętego od wczesnego średniowiecza, szczególnie we Francji i we Flandrii. Za patrona obrali go złotnicy, kowale i inni rzemieślnicy pracujący w metalu. Późniejsze legendy o koniach sprawiły, że wzywają go też podkuwacze i opiekunowie koni. Papież Paweł VI, przyjmując w 1966 roku włoskich złotników, przypomniał go jako ich opiekuna.