Św. Dominik Guzmán

Święty Dominik Guzmán był kapłanem z Kastylii i założycielem Zakonu Kaznodziejskiego, którego członków nazywa się dominikanami. Martyrologium Rzymskie mówi o nim, że żył w dobrowolnym ubóstwie, pokornie służył przepowiadaniu i zawsze rozmawiał z Bogiem albo o Bogu. Kościół wspomina go 8 sierpnia.

Urodził się około 1170 roku w Caleruega w Starej Kastylii, w rodzinie szlacheckiej. Dzięki pomocy wuja kapłana uczył się w słynnej szkole w Palencii, gdzie szczególnie umiłował Pismo Święte. Gdy w czasie ciężkiego głodu ludzie umierali, sprzedał swoje cenne książki i za uzyskane pieniądze wspierał głodujących. Po przyjęciu święceń kapłańskich został kanonikiem kapituły katedralnej w Osmie, w swojej rodzinnej diecezji.

Biskup Osmy Diego zabierał go w podróże dyplomatyczne na północ Europy, powierzone mu przez króla Kastylii. W drodze Dominik zobaczył, jak na południu Francji szerzy się herezja albigensów, którzy gardzili materią, odrzucali sakramenty i przeczyli wcieleniu Chrystusa. Papież Innocenty III polecił mu głosić wiarę właśnie wśród nich. Dominik podjął tę misję, żyjąc ubogo, przepowiadając Ewangelię i prowadząc publiczne dysputy, a po śmierci biskupa Diega został sam. Pod koniec 1206 roku w Prouille zamieszkały kobiety nawrócone z herezji, aby wieść życie zakonne, a Dominik otoczył je opieką.

W 1215 roku osiadł z grupą towarzyszy w Tuluzie, a biskup Tuluzy Fulko zatwierdził ich wspólnotę. W tym samym roku Dominik towarzyszył mu na Soborze Laterańskim IV. Bracia przyjęli regułę świętego Augustyna, a 22 grudnia 1216 roku papież Honoriusz III zatwierdził nowy zakon. W 1217 roku Dominik rozesłał nielicznych braci po Europie, wielu do miast uniwersyteckich, takich jak Paryż i Bolonia, bo chciał, by kaznodzieje byli dobrze wykształceni. W Rzymie przyjął do zakonu świętego Jacka Odrowąża i powierzył mu szerzenie zakonu w Polsce, gdzie pracował z nim błogosławiony Czesław.

Bracia żyli w ubóstwie jako zakon żebraczy, a przełożonych wybierały kapituły, w których wszyscy brali odpowiedzialność za wspólnotę. Sam założyciel chciał, by nazywano go po prostu bratem Dominikiem. Jego następca, błogosławiony Jordan z Saksonii, pisał, że dzień poświęcał bliźnim, a noc Bogu. Dominik szerzył nabożeństwo do Matki Bożej, a jego duchowi synowie rozpowszechnili różaniec; późniejsza tradycja mówi, że to Maryja przekazała mu tę modlitwę.

W Bolonii przewodniczył pierwszym kapitułom generalnym zakonu w 1220 i 1221 roku. Zmarł tam 6 sierpnia 1221 roku, wyczerpany pracą, gdy zakon był już obecny w wielu krajach Europy. Bolonia, gdzie znajduje się jego grób, ogłosiła go swoim patronem. Papież Grzegorz IX, który znał go osobiście, kanonizował go w 1234 roku.