Św. Damazy I

Święty Damazy I był papieżem od 366 do 384 roku. W czasach sporów o wiarę bronił nauki Soboru Nicejskiego, powierzył św. Hieronimowi poprawienie łacińskiego przekładu Pisma Świętego, a groby rzymskich męczenników otoczył opieką i opatrzył wierszowanymi napisami. Kościół wspomina go 11 grudnia.

Urodził się około 305 roku, najpewniej w Rzymie; dokładnej daty nie znamy. Dawny przekaz, zapisany w Liber Pontificalis, łączy go z Hiszpanią. Jego ojciec Antoniusz doszedł w Kościele rzymskim do godności kapłańskiej, matka Laurencja jako wdowa poświęciła życie Bogu, a siostra Irena była dziewicą konsekrowaną. Damazy został diakonem papieża Liberiusza, którego cesarz skazał na wygnanie za sprzeciw wobec polityki sprzyjającej arianom.

Po śmierci Liberiusza w 366 roku większość duchowieństwa i wiernych wybrała Damazego na biskupa Rzymu. Mniejszość obwołała jednak papieżem diakona Ursyna i w mieście doszło do krwawych starć. Cesarz uznał Damazego, a Ursyna skazał na wygnanie, lecz jego stronnicy przez lata nękali papieża oskarżeniami. W końcu sam cesarz uznał je za oszczerstwo.

Damazy zwołał w Rzymie kilka synodów. Bronił na nich wiary nicejskiej przeciw arianom i odrzucił naukę Apolinarego, która odmawiała Chrystusowi pełnego człowieczeństwa, oraz błędy tych, którzy przeczyli bóstwu Ducha Świętego. W 380 roku cesarz Teodozjusz nakazał edyktem trzymać się wiary, którą apostoł Piotr przekazał Rzymianom, a którą wyznają biskup Damazy w Rzymie i Piotr w Aleksandrii. Damazy z mocą podkreślał pierwszeństwo Kościoła rzymskiego; za jego czasów przyjęła się nazwa Stolica Apostolska.

W 382 roku do Rzymu przybył św. Hieronim. Papież uczynił go sekretarzem i zachęcił do poprawienia łacińskiego przekładu Ewangelii na podstawie tekstu greckiego. Tak zaczęła się praca, którą Hieronim prowadził jeszcze długo po śmierci Damazego i z której wyrosła Wulgata, przez wieki powszechnie używany łaciński tekst Biblii.

Szczególną czcią otaczał męczenników. Kazał odszukać i odnowić ich groby w rzymskich katakumbach. Sam układał na ich cześć wiersze, które kaligraf Furiusz Dionizjusz Filokalus wykuwał w marmurze; zachowało się około sześćdziesięciu epigramatów papieża. W krypcie papieży w katakumbach św. Kaliksta wyznał w takim napisie, że pragnął tam spocząć, lecz lękał się zakłócić spokój świętych prochów.

Zmarł 11 grudnia 384 roku, mając według św. Hieronima blisko osiemdziesiąt lat. Pochowano go przy Via Ardeatina, w kościele, który sam zbudował, obok matki i siostry. W epitafium ułożonym dla siebie wyznał wiarę, że Chrystus, który wskrzesił Łazarza, wskrzesi także jego. Jest czczony jako święty od starożytności, bez formalnej kanonizacji. Jego imię nosi rzymski kościół San Lorenzo in Damaso, a kolekta mszalna z 11 grudnia wspomina go jako tego, który czcił i miłował męczenników.