Św. Cyryl i Metody

Święci Cyryl i Metody byli braćmi z Tesaloniki i misjonarzami Słowian na Morawach i w Panonii. Cyryl, mnich, ułożył alfabet dla języka słowiańskiego, a Metody, biskup, kierował Kościołem powstałym wśród Słowian. Nazywa się ich Apostołami Słowian i czci jako współpatronów Europy. Kościół wspomina ich razem 14 lutego.

Urodzili się w Tesalonice jako synowie wysokiego urzędnika cesarskiego. Starszy Metody, na chrzcie zapewne Michał, urodził się między 815 a 820 rokiem, a młodszy Konstantyn, znany później pod zakonnym imieniem Cyryl, około 827 roku; dokładnych dat nie znamy. W mieście leżącym na pograniczu ziem słowiańskich Konstantyn już jako dziecko poznał mowę Słowian.

Metody zarządzał prowincją, w której mieszkało wielu Słowian, lecz porzucił karierę i wstąpił do klasztoru na górze Olimp w Bitynii. Konstantyn studiował w Konstantynopolu, przyjął święcenia, a potem uczył filozofii, stąd jego przydomek Filozof. Razem uczestniczyli w cesarskim poselstwie do Chazarów i na Krymie odnaleźli relikwie, w których rozpoznali szczątki św. Klemensa, papieża i męczennika.

O ich dalszym życiu zdecydowała prośba Rościsława, księcia Wielkich Moraw. Prosił on cesarza Michała III o nauczyciela, który wyłoży jego ludowi wiarę w zrozumiałym języku. Cesarz posłał obu braci, a ci dotarli na Morawy prawdopodobnie w 863 roku. Konstantyn stworzył dla mowy słowiańskiej nowy alfabet, zwany głagolicą. Bracia przełożyli na ten język teksty Pisma Świętego i księgi liturgiczne. Późniejsze, zmienione pismo nazwano na cześć Cyryla cyrylicą.

Misja przynosiła owoce, lecz budziła niechęć duchownych frankijskich, którzy działali na Morawach wcześniej. Bracia wyruszyli do Rzymu. Papież Hadrian II przyjął ich serdecznie, zatwierdził słowiańskie księgi liturgiczne i polecił złożyć je na ołtarzu w bazylice Matki Bożej Większej. W Rzymie Konstantyn ciężko zachorował. Przed śmiercią złożył śluby zakonne i przyjął imię Cyryl. Zmarł 14 lutego 869 roku. Pochowano go w bazylice św. Klemensa, gdzie do dziś czczone są jego relikwie.

Metody, zgodnie z prośbą umierającego brata, wrócił do Słowian. Hadrian II wyświęcił go na biskupa dla Panonii, z tytułem arcybiskupa Sirmium, i mianował swoim legatem wśród ludów słowiańskich. Oskarżony o naruszenie cudzej jurysdykcji kościelnej, został uwięziony; wolność odzyskał w 873 roku po interwencji papieża Jana VIII. W 880 roku w Rzymie oczyszczono go z zarzutów, a papież potwierdził prawa liturgii słowiańskiej. Zmarł 6 kwietnia 885 roku na Morawach.

Bracia od wieków doznają czci jako święci, zwłaszcza wśród narodów słowiańskich. Leon XIII w 1880 roku encykliką Grande munus rozciągnął ich kult na cały Kościół. Jan Paweł II 31 grudnia 1980 roku ogłosił ich współpatronami Europy, obok św. Benedykta, a w 1985 roku poświęcił im encyklikę Slavorum apostoli.