Św. Brygida z Kildare

Święta Brygida z Kildare była irlandzką ksienią żyjącą na przełomie V i VI wieku, założycielką klasztoru w Kildare, jednego z pierwszych na wyspie. Obok świętego Patryka i świętego Kolumby z Iony jest czczona jako patronka Irlandii. Nie należy jej mylić ze świętą Brygidą Szwedzką, która żyła w XIV wieku. Kościół wspomina ją 1 lutego.

O jej życiu wiadomo niewiele pewnego. Najstarsze żywoty powstały dopiero w VII wieku, ponad sto lat po jej śmierci; jeden z nich spisał Cogitosus, mnich z Kildare. Wypełniają je głównie opowieści o cudach. Tradycja umieszcza jej narodziny około połowy V wieku, a śmierć około 525 roku, ale dat tych nie da się potwierdzić. Żywoty podają, że jej ojcem był Dubthach, możny z prowincji Leinster, a matką Broicsech, według części przekazów niewolnica. Późna tradycja wskazuje jako miejsce jej urodzenia Faughart koło Dundalk.

Według żywotów od młodości pracowała przy bydle i wyrobie masła i hojnie rozdawała ubogim to, co miała pod ręką. Gdy ojciec i bracia chcieli wydać ją za mąż, odmówiła, bo postanowiła żyć w dziewictwie dla Boga. Welon dziewicy poświęconej Bogu przyjęła z rąk biskupa; jedne przekazy wymieniają tu świętego Mela, inne biskupa Mac Caille.

Jej głównym dziełem był klasztor w Kildare. Irlandzka nazwa tego miejsca, Cill Dara, znaczy „kościół dębu”. Żywoty nie podają, kiedy i w jakich okolicznościach powstał. Według Cogitosusa Brygida zaprosiła świętego Conletha, aby jako biskup kierował wspólnotą razem z nią. Kildare było klasztorem podwójnym, żeńskim i męskim, a Brygida była ksienią obu gałęzi. Martyrologium Rzymskie mówi, że miała prowadzić dalej dzieło ewangelizacji rozpoczęte przez świętego Patryka.

Opowieści o jej gościnności, odwadze i trosce o ubogich i chorych przetrwały w Irlandii przez stulecia. Irlandczycy nazywają ją Maryją Gaelów. W dniu jej święta wyplata się krzyże z sitowia lub słomy; według ludowej tradycji Brygida posługiwała się takim krzyżem, gdy wyjaśniała wiarę chrześcijańską. Irlandzcy mnisi i misjonarze zanieśli jej cześć do wielu krajów Europy, gdzie poświęcono jej liczne kościoły.

Zmarła w Kildare; Cogitosus podaje, że stało się to 1 lutego. Pochowano ją w tamtejszym kościele. Cogitosus opisuje, że w jego czasach grobowce Brygidy i biskupa Conletha znajdowały się po obu stronach ołtarza. Średniowieczna tradycja głosi, że jej relikwie przeniesiono później do Downpatrick, gdzie miały spocząć obok szczątków świętego Patryka i świętego Kolumby.

Brygida jest czczona jako święta od wczesnego średniowiecza, gdy nie istniał jeszcze formalny proces kanonizacyjny; jej kult jest poświadczony już w VII wieku. Papież Franciszek, przemawiając w 2018 roku w Dublinie, wymienił ją wśród irlandzkich świętych, których imiona do dziś otacza się czcią w całej Europie i poza nią.