Św. Benedykt z Nursji

Święty Benedykt z Nursji był opatem, założycielem klasztoru na Monte Cassino i autorem Reguły, która rozeszła się po całym Zachodzie. Martyrologium Rzymskie nazywa go patriarchą mnichów Zachodu, a Paweł VI ogłosił go patronem Europy. Kościół wspomina go 11 lipca.

Najważniejszym źródłem wiedzy o jego życiu jest druga księga „Dialogów” papieża Grzegorza Wielkiego, spisana około pół wieku po śmierci Benedykta. Urodził się około 480 roku w prowincji Nursji, w szanowanej i zamożnej rodzinie. Rodzice wysłali go na studia do Rzymu, lecz zrażony rozwiązłym życiem wielu rówieśników porzucił naukę, bo, jak pisze Grzegorz, pragnął podobać się jedynie Bogu.

Osiadł w Subiaco, w górach na wschód od Rzymu, i przez trzy lata żył samotnie w grocie, wokół której powstał później klasztor Sacro Speco. Gdy rozeszła się sława jego świętości, mnisi z pobliskiego klasztoru uprosili go, by został ich opatem, lecz nie znieśli jego wymagań i podali mu zatrute wino. Według Grzegorza naczynie pękło, gdy Benedykt nakreślił nad nim znak krzyża. Wrócił do samotności, a z czasem zgromadził tylu uczniów, że założył w okolicy dwanaście klasztorów, w każdym po dwunastu mnichów.

Według tradycji w 529 roku przeniósł się z kilkoma mnichami na Monte Cassino. Na górze stała jeszcze świątynia Apollina, którą czciła okoliczna ludność. Benedykt rozbił posąg i zburzył ołtarz, w świątyni urządził oratorium św. Marcina, a w miejscu ołtarza oratorium św. Jana Chrzciciela, i głosił mieszkańcom Ewangelię. Tak powstało opactwo, kolebka rodziny benedyktyńskiej.

Tam napisał Regułę. Grzegorz chwalił ją za roztropność i jasny język i dodawał, że święty nie mógł nauczać inaczej, niż sam żył. Reguła nazywa klasztor szkołą służby Pańskiej i każe niczego nie przedkładać nad miłość Chrystusa. Łączy wspólną modlitwę, zwaną Dziełem Bożym, z lekturą i pracą rąk, a gości, ubogich i chorych każe przyjmować jak samego Chrystusa.

Benedykt zapowiedział uczniom dzień swojej śmierci. Sześć dni wcześniej kazał otworzyć swój grób i dostał gorączki. Szóstego dnia polecił zanieść się do oratorium, przyjął Ciało i Krew Pańską i, podtrzymywany przez uczniów, oddał ducha na stojąco, z rękami wzniesionymi do nieba. Według tradycji zmarł 21 marca, zapewne około 547 roku. Spoczął w grobie, w którym wcześniej złożył ciało swojej siostry, św. Scholastyki.

Czczony jest jako święty od wieków, na długo przed powstaniem procesu kanonizacyjnego. Ze względu na Wielki Post jego wspomnienie przeniesiono z 21 marca na 11 lipca, dzień poświęcony mu w niektórych miejscach już od wczesnego średniowiecza. 24 października 1964 roku Paweł VI, konsekrując odbudowaną bazylikę na Monte Cassino, zburzoną w 1944 roku, ogłosił go głównym patronem całej Europy.