Św. Beda Czcigodny
Kapłan · † 735
Prezbiter i doktor Kościoła, mnich z Jarrow, ojciec historii Anglii
Święty Beda Czcigodny był angielskim mnichem, kapłanem i uczonym. Od dzieciństwa aż do śmierci żył w klasztorze w Jarrow w Northumbrii, gdzie studiował i objaśniał Pismo Święte. Jest doktorem Kościoła, a jego wspomnienie liturgiczne przypada 25 maja.
Urodził się w 672 lub 673 roku na ziemiach należących do klasztoru Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Wearmouth i Jarrow. Jak sam napisał, gdy miał siedem lat, krewni oddali go na wychowanie opatowi Benedyktowi, a potem opatowi Ceolfridowi. W dziewiętnastym roku życia przyjął diakonat, a w trzydziestym święcenia kapłańskie, oba z rąk biskupa Jana.
Jego dni wypełniały reguła zakonna, codzienny śpiew w kościele i nauka. Sam wyznał, że zawsze znajdował radość w tym, by się uczyć, nauczać albo pisać. Korzystał z rękopisów, które opaci przywozili z kontynentu i z Rzymu. Badał krytycznie tekst łacińskiej Biblii; zachował się monumentalny Kodeks Amiatyński Wulgaty, przy którym pracował.
Najważniejszą część jego dorobku stanowią komentarze do Pisma Świętego, w których odczytywał oba Testamenty w świetle Chrystusa, oraz homilie na niedziele i święta. Z jego homilii o powołaniu świętego Mateusza pochodzą słowa „Miserando atque eligendo”, zawołanie papieża Franciszka. Beda ułożył dzieje świata według lat liczonych od Wcielenia Pańskiego, a jego obliczenia daty Wielkanocy stały się punktem odniesienia dla całego Kościoła. W 731 roku zakończył „Historię kościelną narodu Anglów” o nawróceniu ludów Anglii, dzięki której nazywa się go ojcem historiografii angielskiej.
Troszczył się też o duszpasterstwo. Zalecał, by pasterze objaśniali wiernym Modlitwę Pańską i Credo w ich własnym języku, i sam robił to w mowie Northumbrii. W liście do biskupa Egberta napisał, że zna wielu wiernych, którzy przy dobrym prowadzeniu mogliby codziennie przyjmować Komunię świętą. Zabiegał, by Kościoły Irlandczyków, Celtów i Piktów obchodziły Wielkanoc według kalendarza rzymskiego. O odpisy jego dzieł prosił święty Bonifacy, apostoł Niemiec.
Pod koniec życia ciężko zachorował, lecz nie przerwał pracy. Jak opisał jego uczeń Cuthbert, Beda do końca się modlił, czytał, nauczał i pracował, a do ostatniego dnia zajmował się Ewangelią według świętego Jana w języku swojego ludu. Zmarł w Jarrow w 735 roku, u progu uroczystości Wniebowstąpienia Pańskiego. Jego relikwie spoczywają w katedrze w Durham.
Sława świętości i mądrości przyniosła mu przydomek Czcigodny. Od wieków czczono go jako świętego w północnej Anglii, a benedyktyni i cystersi od dawna obchodzili jego święto. Papież Leon XIII 13 listopada 1899 roku rozszerzył je na cały Kościół i nadał Bedzie tytuł doktora Kościoła. Benedykt XVI, który poświęcił mu katechezę w 2009 roku, powiedział, że Beda swoimi dziełami skutecznie przyczynił się do budowania chrześcijańskiej Europy.