Św. Antoni Primaldo i Towarzysze

† 1480

Męczennicy, świeccy z Otranto, ścięci za wiarę w 1480 roku

Święci Antoni Primaldo i Towarzysze to świeccy mężczyźni z Otranto w Apulii, którzy w sierpniu 1480 roku, po zdobyciu miasta przez wojska osmańskie, odmówili wyrzeczenia się Chrystusa i zostali ścięci. Było ich blisko ośmiuset; często podaje się liczbę 813. Martyrologium Rzymskie wspomina ich 14 sierpnia; tego dnia od wieków obchodzi ich pamięć Kościół w Otranto.

Pod koniec lipca 1480 roku do Otranto podeszła flota turecka. Miasto, słabo obsadzone przez wojsko, broniło się siłami mieszkańców i odrzuciło wezwanie do poddania się. 12 sierpnia, po piętnastu dniach ostrzału, napastnicy wdarli się do miasta i w katedrze zabili arcybiskupa Stefana Pendinellego, kanoników, kapłanów i wielu modlących się wiernych.

Następnego dnia dowódca Gedik Ahmed Pasza kazał zgromadzić na wzgórzu Minerwy, za murami, wszystkich ocalałych mężczyzn od piętnastego roku życia i przez tłumacza zażądał, by w zamian za życie wyrzekli się wiary i przyjęli islam. W imieniu wszystkich odpowiedział Antoni Pezzulla, zwany Primaldo, starszy rzemieślnik, według różnych źródeł tkacz, postrzygacz sukna albo szewc. Oświadczył, że wierzą w Jezusa Chrystusa, Syna Bożego, prawdziwego Boga, i wolą tysiąc razy umrzeć, niż się Go wyprzeć. Pozostali szmerem wyrazili zgodę.

Martyrologium podaje, że Antoni zachęcał towarzyszy do wytrwania w wierze. Według dawnych przekazów mówił, że dotąd walczyli za ojczyznę i życie, a teraz trzeba walczyć o zbawienie dusz dla Pana, który za nich umarł na krzyżu. Pasza kazał ich natychmiast ściąć. Według tradycji Antoni zginął pierwszy, a jego ciało stało aż do śmierci ostatniego z towarzyszy. Za dzień egzekucji źródła uznają 13 albo 14 sierpnia.

Ciała przez rok leżały niepogrzebane na miejscu kaźni. W 1481 roku, po odbiciu Otranto, przeniesiono je do katedry, gdzie relikwie spoczywają w zbudowanej dla nich kaplicy; część trafiła do Neapolu. Mieszkańcy od początku czcili zabitych jako męczenników. Pierwsze dochodzenie beatyfikacyjne odbyło się w 1539 roku, a 14 grudnia 1771 roku papież Klemens XIV zatwierdził ich kult. W 500. rocznicę męczeństwa, 5 października 1980 roku, przybył do Otranto Jan Paweł II; przypomniał wtedy naukę Soboru o muzułmanach, którzy razem z nami czczą jedynego Boga, i wzywał do wzajemnego zrozumienia.

Benedykt XVI zatwierdził w 2007 roku dekret o ich męczeństwie, a w 2012 roku dekret o cudzie: niewytłumaczalnym medycznie uzdrowieniu z nowotworu siostry Franceski Levote. Datę kanonizacji ustalił na konsystorzu 11 lutego 2013 roku, tym samym, na którym ogłosił swoją rezygnację. Papież Franciszek kanonizował męczenników 12 maja 2013 roku na placu Świętego Piotra, w pierwszej kanonizacji swojego pontyfikatu. Prosił wtedy Boga, by wspierał chrześcijan, którzy także dziś cierpią przemoc, i dał im odwagę odpowiadać dobrem na zło.