Św. Andrzej Dung-Lac i Towarzysze

Święci Andrzej Dung-Lac i Towarzysze to 117 męczenników, którzy w latach od 1745 do 1862 oddali życie za Chrystusa w Tonkinie, Annamie i Kochinchinie, czyli na ziemiach dzisiejszego Wietnamu. Jest wśród nich 8 biskupów, 50 kapłanów i 59 wiernych świeckich. Kościół wspomina ich razem 24 listopada.

Ewangelię głoszono w Wietnamie od XVI wieku. Przez trzy następne stulecia władcy kraju wielokrotnie zakazywali wiary chrześcijańskiej: od 1645 do 1886 roku wydano przeciw niej 53 edykty, a liczbę ofiar szacuje się na około 130 tysięcy. Od wiernych żądano, by na znak odstępstwa podeptali krzyż. Męczennicy woleli wygnanie, więzienie, tortury i śmierć. Aż 108 spośród 117 świętych zginęło w XIX wieku, za panowania cesarzy Minh Manga i Tu Duca.

W gronie kanonizowanych jest 96 Wietnamczyków, 11 hiszpańskich dominikanów i 10 Francuzów z Paryskiego Towarzystwa Misji Zagranicznych. Świeccy to w większości ojcowie rodzin, a obok nich katecheci, kleryk i jedna kobieta, Agnieszka Le Thi Thanh, matka sześciorga dzieci. Siedemdziesięciu pięciu męczenników ścięto, a 22 uduszono; pozostali zostali spaleni żywcem, zginęli od okaleczeń albo zmarli w więzieniu wskutek tortur.

Andrzej Dung-Lac, którego imię otwiera ich listę, urodził się około 1795 roku. Jego rodzice byli poganami i żyli w skrajnym ubóstwie. Jako dziecko został powierzony katechecie, przyjął chrzest, sam został katechetą, a w 1823 roku kapłanem. Był proboszczem i misjonarzem w różnych miejscowościach. Nieraz trafiał do więzienia, a wierni go wykupywali. Aby się ukryć, przybrał imię Lac. Mawiał, że kto umiera za wiarę, idzie do nieba.

W 1839 roku aresztowano go razem z księdzem Piotrem Truong Van Thi, do którego przyszedł się wyspowiadać. Obaj odmówili podeptania krzyża i 21 grudnia 1839 roku zostali ścięci w Hanoi. Inny z męczenników, kapłan Paweł Le-Bao-Tinh, pisał z więzienia, że pośród udręk jest dzięki łasce Bożej pełen radości, bo nie jest sam: jest z nim Chrystus. Benedykt XVI przytoczył ten list w encyklice Spe salvi.

Męczenników beatyfikowano w czterech grupach: Leon XIII beatyfikował 64 z nich w 1900 roku, Pius X ośmiu w 1906 i dwudziestu w 1909 roku, a Pius XII dwudziestu pięciu w 1951 roku. Jan Paweł II kanonizował wszystkich razem 19 czerwca 1988 roku na placu św. Piotra. Była to wówczas najliczniejsza kanonizacja w dziejach Kościoła. Wspólne wspomnienie przypada 24 listopada, w dniu, w którym w 1838 roku zginęło trzech z nich: biskup Piotr Dumoulin-Borie oraz kapłani Piotr Vo Dang Khoa i Wincenty Nguyen The Diem.

W 1990 roku Jan Paweł II ogłosił świętych męczenników patronami Kościoła w Wietnamie. W homilii kanonizacyjnej przypomniał starożytne słowa, że krew męczenników jest posiewem chrześcijan, i powiedział wietnamskim katolikom, że jest ona dla nich źródłem łaski, aby wzrastali w wierze.