Św. Andrzej Bobola

Święty Andrzej Bobola był polskim jezuitą, kaznodzieją i misjonarzem, który w 1657 roku poniósł śmierć męczeńską z rąk Kozaków. Martyrologium Rzymskie przedstawia go jako kapłana, który usilnie zabiegał o jedność chrześcijan. Jego wspomnienie przypada 16 maja, w dniu śmierci; w Polsce, której jest jednym z patronów, obchodzi się je jako święto.

Urodził się w 1591 roku w rodzinie szlacheckiej, przywiązanej do wiary katolickiej. Uczył się w szkole kolegium jezuitów, ufundowanego przez jego stryja Andrzeja. W 1611 roku wstąpił do nowicjatu Towarzystwa Jezusowego w Wilnie, a w 1613 roku złożył pierwsze śluby. Papież Pius XII pisał, że z natury był dumny, niecierpliwy i niekiedy uparty, a pokory uczył się w długiej walce z samym sobą.

Po studiach filozoficznych uczył młodzież w kolegiach jezuickich w Braniewie i Pułtusku, a potem wrócił na teologię do Wilna. Święcenia kapłańskie przyjął 12 marca 1622 roku, w dniu, w którym w Rzymie kanonizowano świętych Ignacego Loyolę i Franciszka Ksawerego. Pracował jako duszpasterz w Wilnie i w Bobrujsku. W czasie epidemii dżumy w 1625 i 1629 roku z narażeniem życia służył chorym. Jego kazania przyciągały tłumy, a ludzie nazywali go apostołem i łowcą dusz. W 1630 roku złożył uroczystą profesję zakonną.

W połowie XVII wieku Rzeczpospolitą pustoszyły wojny, a oddziały kozackie burzyły kościoły i klasztory oraz zabijały kapłanów i wiernych. Andrzej pracował wówczas jako misjonarz w okolicach Pińska, na Polesiu. Wielu ludzi przyprowadził do jedności z Kościołem katolickim, co budziło gniew jego przeciwników.

16 maja 1657 roku Kozacy pojmali go w pobliżu Janowa koło Pińska. Pobitego, przywiązanego do konia, zawlekli do Janowa. Zapytany, czy jest księdzem łacińskim, odpowiedział, że jest kapłanem katolickim, w wierze katolickiej się urodził i w niej chce umrzeć, a swoich prześladowców wezwał do nawrócenia. Poddano go wtedy okrutnym torturom, aż w końcu jeden z oprawców go dobił.

Ciało męczennika pochowano w Pińsku. Po latach zapomnienia odnaleziono je w 1702 roku nietknięte rozkładem. W 1808 roku przeniesiono je do Połocka, a po rewolucji bolszewicy wywieźli je do Moskwy. Pius XI sprowadził relikwie w 1923 roku do Rzymu, a po kanonizacji przewieziono je do Warszawy, gdzie spoczywają w sanktuarium jego imienia.

Pius IX beatyfikował go 30 października 1853 roku, a Pius XI kanonizował 17 kwietnia 1938 roku, w Niedzielę Wielkanocną, z nadzieją, że święty będzie wypraszał jedność chrześcijańskiego Wschodu i Zachodu. W trzechsetną rocznicę jego śmierci Pius XII poświęcił mu encyklikę Invicti athletae Christi. W 1992 roku Jan Paweł II ogłosił go patronem metropolii warszawskiej, a w 2002 roku Stolica Apostolska zatwierdziła go jako drugorzędnego patrona Polski.