
Św. Albert Wielki
Biskup · † 1280
Biskup i doktor Kościoła, dominikanin, patron przyrodników
Święty Albert Wielki był dominikaninem, biskupem Ratyzbony i doktorem Kościoła, jednym z wielkich mistrzów średniowiecznej teologii. Uczył św. Tomasza z Akwinu, a w pismach łączył teologię i filozofię z badaniem przyrody. Kościół wspomina go 15 listopada.
Urodził się w Lauingen w Szwabii, w rodzinie rycerskiej. Roku jego urodzenia nie znamy: dokumenty Stolicy Apostolskiej mówią o końcu XII albo początku XIII wieku. W młodości wyjechał na studia do Padwy, gdzie poznawał sztuki wyzwolone i nauki przyrodnicze. Tam zetknął się z dominikanami i słuchał kazań bł. Jordana z Saksonii, następcy św. Dominika. Mimo sprzeciwu rodziny wstąpił do Zakonu Kaznodziejskiego i z rąk Jordana otrzymał habit.
Po święceniach kapłańskich uczył teologii w kilku klasztorach dominikańskich. Potem wykładał na uniwersytecie w Paryżu, gdzie został mistrzem teologii. W 1248 roku powierzono mu otwarcie studium generalnego zakonu w Kolonii. Zabrał tam z Paryża swojego ucznia Tomasza z Akwinu, którego zdolności dostrzegł jako pierwszy. Po śmierci Tomasza bronił jego nauki przed zarzutami.
Albert pozostawił bardzo wiele pism. Objaśniał Pismo Święte i dzieła Arystotelesa, które łacińska Europa właśnie wtedy poznawała, przekonany, że to, co naprawdę rozumne, zgadza się z wiarą. Opisywał też rośliny, zwierzęta, minerały i zjawiska na niebie, opierając się na obserwacji. Nazywano go zdumieniem i cudem swojej epoki oraz doktorem uniwersalnym.
W 1254 roku został prowincjałem niemieckiej prowincji dominikanów, która sięgała od Flandrii po Polskę i Węgry. Przed papieżem Aleksandrem IV w Anagni bronił zakonów żebrzących. Ten sam papież mianował go biskupem Ratyzbony, diecezji zadłużonej i pogrążonej w nieładzie. Albert przyjął urząd niechętnie. Od 1260 do 1262 roku przywracał w diecezji pokój, po czym uzyskał od Urbana IV zgodę na rezygnację i wrócił do zakonnego ubóstwa. Później na polecenie tego papieża głosił kazania w Niemczech i w Czechach.
Resztę życia spędził głównie w Kolonii. Uczył, pisał i godził zwaśnionych, między innymi arcybiskupa Kolonii z mieszczanami. W 1274 roku, mimo podeszłego wieku, uczestniczył w II Soborze Lyońskim, na którym zabiegano o jedność z Kościołem greckim. Zmarł 15 listopada 1280 roku w swojej celi w kolońskim klasztorze Świętego Krzyża. Jego relikwie spoczywają w krypcie tamtejszego kościoła św. Andrzeja.
Dominikanie otaczali go czcią wkrótce po śmierci. W 1484 roku Innocenty VIII pozwolił braciom z Kolonii i Ratyzbony obchodzić jego święto, a w 1622 roku Grzegorz XV rozszerzył to pozwolenie na katedrę w Ratyzbonie; tę datę podaje się jako rok beatyfikacji. Pius XI 16 grudnia 1931 roku rozciągnął jego kult na cały Kościół i nadał mu tytuł doktora Kościoła, co było równoznaczne z kanonizacją. Dziesięć lat później Pius XII ogłosił go patronem przyrodników.