Św. Agnieszka z Montepulciano
Zakonnica · † 1317
Dziewica, mniszka dominikańska, założycielka klasztoru w Montepulciano
Święta Agnieszka z Montepulciano była toskańską mniszką. Jako piętnastoletnia dziewczyna została przełożoną wspólnoty w Proceno, a po latach założyła w rodzinnym mieście klasztor, który związała z zakonem św. Dominika. Kościół wspomina ją 20 kwietnia.
Urodziła się w Gracciano pod Montepulciano, w szlacheckiej rodzinie. Bulla kanonizacyjna podaje rok 1268, lecz dokładna data nie jest pewna i bywa przesuwana nawet do 1274 roku. Mając dziewięć lat, przywdziała habit we wspólnocie dziewic, które w Montepulciano nazywano siostrami od worka. Kilka lat później wyruszyła ze swoją mistrzynią nowicjatu, siostrą Małgorzatą, do Proceno, w dzisiejszej prowincji Viterbo, aby założyć tam nowy klasztor. Choć miała dopiero piętnaście lat, wbrew własnej woli została jego przełożoną.
W Proceno spędziła około dwudziestu lat. Według bulli przez piętnaście lat pościła o chlebie i wodzie i sypiała na gołej ziemi, a złagodziła te umartwienia dopiero na polecenie przełożonych. Bulla opowiada też o łaskach, jakie towarzyszyły jej modlitwie: o mannie, która niczym śnieg okrywała jej habit, o widzeniu Dzieciątka Jezus w ramionach Matki w noc Wniebowzięcia i o Komunii przyniesionej przez anioła. Martyrologium Rzymskie wspomina przede wszystkim jej prawdziwą pokorę.
Mieszkańcy Montepulciano długo prosili, by do nich wróciła. Agnieszka postanowiła zbudować tam klasztor z kościołem ku czci Najświętszej Maryi Panny, w miejscu, gdzie wcześniej stał dom złej sławy. Biskup zatwierdził fundację 3 lipca 1306 roku, w sierpniu pierwsze siostry złożyły śluby, a 23 września wybrały Agnieszkę na przełożoną. Wspólnota przyjęła regułę św. Augustyna, a potem została powierzona dominikanom.
Kierowała klasztorem do końca życia, a mieszkańców miasta wzywała do pokoju i zgody. Cierpliwie znosiła ciężkie choroby. Zmarła 20 kwietnia 1317 roku wśród sióstr, które sama pocieszała. Według przekazu powiedziała przed śmiercią: „Mój Umiłowany należy do mnie, już Go nie opuszczę”.
Do jej ciała, które według bulli nie uległo zepsuciu, licznie przybywali wierni. Około pięćdziesięciu lat po śmierci Agnieszki spowiednikiem w jej klasztorze był bł. Rajmund z Kapui, późniejszy generał dominikanów, i to on spisał jej żywot. Czciła ją św. Katarzyna ze Sieny, której życie także opisał Rajmund; nazywała Agnieszkę chwalebną matką. Przekaz mówi, że gdy Katarzyna pochyliła się, by ucałować stopę zmarłej, ta sama uniosła się ku jej ustom.
Papież Klemens VII pozwolił obchodzić święto Agnieszki w Montepulciano i w zakonie dominikanów, a Grzegorz XIII polecił wpisać ją do Martyrologium Rzymskiego. Kanonizował ją 10 grudnia 1726 roku w Bazylice św. Piotra papież Benedykt XIII, sam dominikanin, razem ze św. Turybiuszem z Mogrovejo i św. Jakubem z Marchii.