
Św. Agnieszka Czeska
Zakonnica · 1211-1282
Ksieni, królewna czeska, klaryska, założycielka szpitala w Pradze
Święta Agnieszka Czeska, nazywana też Agnieszką z Pragi, była królewną z rodu Przemyślidów. Odrzuciła królewskie małżeństwa, ufundowała w Pradze szpital i klasztor klarysek i sama w nim zamieszkała. Łączyła ją przyjaźń ze świętą Klarą z Asyżu. Kościół wspomina ją 2 marca.
Urodziła się w Pradze w 1211 roku jako córka króla Czech Przemysła Ottokara I i Konstancji, siostry króla Węgier Andrzeja II. Od dzieciństwa układano dla niej małżeństwa ze względów politycznych. Jako trzyletnie dziecko trafiła do klasztoru cysterek w Trzebnicy na Śląsku, gdzie pierwszych modlitw i prawd wiary uczyła ją jej krewna, święta Jadwiga Śląska. Po trzech latach wróciła do Czech i uczyła się u norbertanek w Doksanach.
Zaręczona z Henrykiem, synem cesarza Fryderyka II, została w 1220 roku wysłana na dwór w Wiedniu, gdzie przebywała do 1225 roku. Gdy zaręczyny zerwano, wróciła do Pragi i postanowiła żyć w dziewictwie dla Boga. O jej rękę starali się jeszcze król Anglii Henryk III i sam cesarz Fryderyk II. Agnieszka poprosiła o opiekę papieża Grzegorza IX, a on stanął w jej obronie.
Od braci mniejszych, którzy przybyli do Pragi, dowiedziała się o życiu, jakie Klara prowadziła w Asyżu. Sprzedała klejnoty i kosztowne szaty, a pieniądze rozdała ubogim. W latach 1232 i 1233 ufundowała z własnego majątku szpital św. Franciszka oraz bractwo, z którego wyrósł istniejący do dziś Zakon Krzyżowców z Czerwoną Gwiazdą. W tym samym czasie zbudowała nad Wełtawą pierwszy w Czechach klasztor klarysek. Wstąpiła do niego w uroczystość Zesłania Ducha Świętego, 11 czerwca 1234 roku, a święta Klara przysłała tam pięć sióstr.
Wkrótce Agnieszka została ksienią, choć sama uważała się raczej za starszą siostrę. Zrzekła się praw do szpitala, który miał utrzymywać klasztor, bo nie chciała odstąpić od ubóstwa Chrystusa. Pielęgnowała chore siostry i trędowatych, prała i łatała ich odzież. Z Klarą nigdy się nie spotkała, lecz ich przyjaźń trwała około dwudziestu lat. Zachowały się cztery listy Klary do Agnieszki, a w ostatnim Klara nazywa ją połową swojej duszy.
Agnieszka zabiegała też o zgodę w rodzinie królewskiej. W jej klasztorze pojednali się jej brat, król Wacław I, i jego zbuntowany syn Przemysł Ottokar. W 1278 roku poległ w bitwie jej bratanek, król Przemysł Ottokar II, kraj zajęły obce wojska, a ludność cierpiała głód i zarazę. Agnieszka zmarła w swoim klasztorze 2 marca 1282 roku.
Czesi czcili ją od chwili śmierci. Kult potwierdził papież Pius IX w 1874 roku. Jan Paweł II kanonizował ją w Rzymie 12 listopada 1989 roku, razem z bratem Albertem Chmielowskim. Kilka dni później w Czechosłowacji zaczęły się przemiany, które przywróciły krajowi wolność. W kwietniu 1990 roku papież powiedział w Pradze, że ta kanonizacja zajaśniała jak jutrzenka wyzwolenia.