Bł. Wiktoria Rasoamanarivo
Osoba świecka · 1848-1894
Świecka, wdowa, obrończyni Kościoła na Madagaskarze
Błogosławiona Wiktoria Rasoamanarivo była malgaską świecką z kręgu dworu królewskiego w Antananarywie, żoną, a potem wdową. Gdy w 1883 roku wygnano z Madagaskaru misjonarzy, przez trzy lata podtrzymywała życie tamtejszych katolików i broniła Kościoła przed władzami. Kościół wspomina ją 21 sierpnia.
Urodziła się w 1848 roku w Antananarywie, w jednej z najpotężniejszych rodzin wyspy, i wychowała się w tradycyjnych wierzeniach przodków. W 1861 roku do stolicy przybyli francuscy jezuici, a siostry św. Józefa z Cluny otworzyły pierwszą katolicką szkołę dla dziewcząt, do której zaczęła uczęszczać. 1 listopada 1863 roku, w wieku piętnastu lat, przyjęła chrzest i imię Wiktoria. Rodzina próbowała odwieść ją od katolicyzmu, posyłała ją do szkoły protestanckiej i groziła wydziedziczeniem, lecz ona pozostała wierna.
W 1864 roku rodzina wydała ją za kuzyna, wysokiego rangą oficera, syna jej wuja Rainilaiarivony, premiera królestwa. Mąż pił, bywał gwałtowny i prowadził rozwiązłe życie. Bliscy namawiali ją do rozwodu, ale odmówiła, przekonana, że małżeństwo zawarte przed Bogiem jest nierozerwalne. Przez ponad dwadzieścia lat modliła się o jego nawrócenie. Nie mieli dzieci. Gdy w 1888 roku umierał, poprosił ją o przebaczenie i przyjął chrzest, którego udzieliła mu sama.
Obowiązki damy dworu łączyła z gorliwą modlitwą. Codziennie o świcie szła na Mszę świętą. Odwiedzała ubogich, chorych i więźniów i dzieliła się z nimi tym, co miała. Należała do stowarzyszenia Dzieci Maryi.
W 1883 roku, w czasie wojny z Francją, władze wydaliły francuskich misjonarzy, a katolików oskarżano o zdradę. Przed wyjazdem kapłani powierzyli Wiktorii opiekę nad Kościołem. Wspierała i chroniła Unię Katolicką, stowarzyszenie świeckich, które pod nieobecność księży podtrzymywało życie wspólnoty. Na dworze broniła Kościoła przed urzędnikami, a gdy zamknięto kościoły, doprowadziła do ich ponownego otwarcia. Razem z bratem Rafiringą ze zgromadzenia Braci Szkół Chrześcijańskich dbała o to, by wierni w stolicy i okolicznych wioskach gromadzili się na wspólnej modlitwie, a katechumeni nadal przygotowywali się do chrztu.
Po powrocie misjonarzy w 1886 roku zajęła z powrotem skromne miejsce w parafii i poświęciła się dziełom miłosierdzia, zwłaszcza wobec trędowatych i więźniów. Od 1890 roku słabła na zdrowiu. Zmarła w Antananarywie 21 sierpnia 1894 roku w wieku czterdziestu sześciu lat. Jej grób znajduje się w kaplicy przed katedrą w Andohalo.
Jan Paweł II beatyfikował ją 30 kwietnia 1989 roku w Antananarywie, w czasie podróży na Madagaskar. Była pierwszą błogosławioną z tego kraju. Papież wskazał ją jako wzór wierności sakramentowi małżeństwa i zaangażowania świeckich w życie Kościoła. 7 września 2019 roku papież Franciszek modlił się przy jej grobie.