Bł. Stefan Wyszyński

Błogosławiony Stefan Wyszyński był kardynałem, arcybiskupem gnieźnieńskim i warszawskim oraz prymasem Polski od 1948 roku do śmierci. Prowadził Kościół w Polsce w czasach komunistycznych prześladowań i przez trzy lata był więziony. Nazywany jest Prymasem Tysiąclecia. Kościół wspomina go 28 maja, w dniu jego śmierci.

Urodził się 3 sierpnia 1901 roku w Zuzeli nad Bugiem, w ubogiej i bardzo religijnej rodzinie. W 1920 roku wstąpił do seminarium we Włocławku, a święcenia kapłańskie przyjął w dniu swoich urodzin, 3 sierpnia 1924 roku. Doktoryzował się z prawa kanonicznego na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim, potem uczył w seminarium i redagował pismo „Ateneum Kapłańskie”.

Podczas okupacji niemieckiej ukrywał się i potajemnie prowadził duszpasterstwo. W 1942 roku założył z Marią Okońską Instytut Świecki Pomocnic Maryi Jasnogórskiej Matki Kościoła. Był kapelanem zakładu dla niewidomych w Laskach pod Warszawą, prowadzonego przez matkę Elżbietę Różę Czacką, a w czasie Powstania Warszawskiego jako kapelan Armii Krajowej posługiwał w tamtejszym szpitalu powstańczym.

W 1946 roku Pius XII mianował go biskupem lubelskim, a w 1948 roku arcybiskupem gnieźnieńskim i warszawskim. W styczniu 1953 roku został kardynałem. Gdy władze zażądały kontroli nad obsadzaniem urzędów kościelnych, w maju tego roku w imieniu biskupów odpowiedział, że rzeczy Bożych nie wolno składać na ołtarzach Cezara: „Non possumus”. We wrześniu aresztowano go i bez aktu oskarżenia, procesu ani wyroku przetrzymywano kolejno w Rywałdzie, Stoczku, Prudniku i Komańczy.

W odosobnieniu przygotował tekst Jasnogórskich Ślubów Narodu, które 26 sierpnia 1956 roku, w trzechsetną rocznicę ślubów króla Jana Kazimierza, wypowiedzieli w jego imieniu biskupi na Jasnej Górze. W październiku prymas wrócił do Warszawy. Poprowadził potem Wielką Nowennę, dziewięcioletnie przygotowanie do tysiąclecia chrztu Polski w 1966 roku, połączone z peregrynacją kopii obrazu Matki Bożej Częstochowskiej.

Uczestniczył w Soborze Watykańskim II i zabiegał o pojednanie Polaków z Niemcami. Jego zawołaniem były słowa „Soli Deo”, a swoje dzieło zawierzał Maryi. W testamencie z serca przebaczył tym, którzy go skrzywdzili. Gdy Karol Wojtyła został papieżem, napisał, że nie byłoby papieża Polaka, gdyby nie wiara prymasa, która nie cofnęła się przed więzieniem i cierpieniem.

Zmarł na nowotwór w Warszawie 28 maja 1981 roku, w uroczystość Wniebowstąpienia Pańskiego. W liście na jego pogrzeb Jan Paweł II nazwał go zwornikiem całego Kościoła w Polsce. Papież Franciszek uznał w 2017 roku heroiczność jego cnót, a w 2019 roku cud za jego wstawiennictwem, uzdrowienie chorej na nowotwór zakonnicy. 12 września 2021 roku w Warszawie kardynał Marcello Semeraro w imieniu papieża ogłosił go błogosławionym, razem z matką Elżbietą Różą Czacką.