Bł. Stanley Rother

Błogosławiony Stanley Rother był księdzem diecezjalnym z Oklahomy w Stanach Zjednoczonych i misjonarzem wśród Majów z ludu Tzutujil w Santiago Atitlán w Gwatemali. W 1981 roku został zabity z nienawiści do wiary. Jest pierwszym urodzonym w Stanach Zjednoczonych kapłanem ogłoszonym błogosławionym. Kościół wspomina go 28 lipca, w dniu jego śmierci.

Urodził się 27 marca 1935 roku w Okarche w stanie Oklahoma, w skromnej rodzinie rolników niemieckiego pochodzenia, i dorastał na farmie rodziców. W odkryciu powołania pomógł mu belgijski misjonarz. W 1953 roku wstąpił do seminarium. Z powodu trudności z łaciną jego droga do kapłaństwa stanęła pod znakiem zapytania, ale wytrwał. Święcenia kapłańskie przyjął 25 maja 1963 roku.

W 1968 roku, na własną prośbę, wyjechał na misję, którą jego diecezja prowadziła w Santiago Atitlán, w diecezji Sololá. Mieszkańcy żyli w biedzie. Ksiądz Rother nauczył się hiszpańskiego i języka tzutujil, odprawiał w nim Mszę i współpracował przy przekładzie Nowego Testamentu i tekstów liturgicznych. Parafianie nazywali go Padre Aplas, od tzutujilskiej formy jego drugiego imienia, Franciszek.

Korzystając z doświadczenia wyniesionego z rodzinnej farmy, wspierał projekty rolnicze, pomógł założyć spółdzielnię rolników, spółdzielnię tkaczy i kasę kredytową, przyczynił się też do budowy szkoły, szpitala w pobliskim Panabaj i pierwszej katolickiej rozgłośni radiowej w regionie. W Gwatemali trwał wtedy czas krwawych prześladowań: ginęli dziennikarze, chłopi, katecheci i księża, fałszywie oskarżani o komunizm. Jego nazwisko znalazło się na liście osób przeznaczonych na śmierć.

W liście z grudnia 1980 roku do archidiecezji Oklahoma City napisał: „Pasterz nie może uciekać przy pierwszym sygnale niebezpieczeństwa”. W styczniu 1981 roku z powodu zagrożenia wyjechał do Oklahomy, ale już w marcu, w porozumieniu ze swoim arcybiskupem, postanowił wrócić do Gwatemali. Pewnej karmelitance, która zapytała, co robić, jeśli zostanie zabity, odpowiedział, by podnieśli wtedy sztandar zmartwychwstałego Chrystusa. W nocy z 27 na 28 lipca 1981 roku trzej mężczyźni wtargnęli na plebanię w Santiago Atitlán i zastrzelili go. Miał 46 lat.

Opłakiwali go parafianie, zwłaszcza Majowie, dla których był ojcem mówiącym ich językiem. Ciało przewieziono do Oklahomy i pochowano w rodzinnym Okarche, a od 2023 roku spoczywa ono w poświęconym mu sanktuarium w Oklahoma City. Serce pozostało w kościele św. Jakuba Apostoła w Santiago Atitlán.

W grudniu 2016 roku papież Franciszek zatwierdził dekret o jego męczeństwie. Beatyfikacja odbyła się 23 września 2017 roku w Oklahoma City, a w imieniu papieża przewodniczył jej kardynał Angelo Amato. List apostolski nazywa go misjonarzem według serca Chrystusa, bohaterskim świadkiem Ewangelii i obrońcą ubogich.