Bł. Salomea

Błogosławiona Salomea była księżniczką z rodu Piastów, żoną Kolomana, króla Halicza, a po jego śmierci pierwszą polską klaryską. Martyrologium Rzymskie wspomina ją 17 listopada.

Urodziła się w 1211 lub 1212 roku; dokładna data nie jest znana. Była córką Leszka Białego, księcia krakowskiego i sandomierskiego, oraz ruskiej księżniczki Grzymisławy, a jej młodszym bratem był Bolesław Wstydliwy. Jako kilkuletnie dziecko została, na mocy układu ojca z królem Węgier Andrzejem II, przeznaczona na żonę jego syna Kolomana i trafiła na węgierski dwór. Koloman był bratem św. Elżbiety Węgierskiej.

Około 1215 roku, za zgodą papieża Innocentego III, Kolomana koronowano na króla Halicza, a Salomeę odtąd nazywano królową. Ich panowanie w Haliczu trwało krótko. Po kilku latach oboje dostali się do niewoli księcia Mścisława, a po uwolnieniu wrócili na Węgry. Koloman rządził potem Slawonią, a Salomea była przy nim. Według średniowiecznych żywotów małżonkowie żyli w dziewictwie. Na Węgrzech Salomea poznała franciszkanów.

W 1241 roku Koloman zmarł od ran odniesionych w bitwie z Tatarami. Owdowiała Salomea wróciła do Polski, na dwór brata. Jan Paweł II przypomniał w 1999 roku, że Salomea i jej matka Grzymisława, obie znane z głębokiej pobożności, ascezy i umiłowania modlitwy, otoczyły przyjaźnią młodą Kingę, przyszłą żonę Bolesława, i wywarły na nią wielki wpływ. W 1245 roku, na kapitule franciszkanów w Sandomierzu, Salomea przyjęła habit klaryski.

Dla niej i jej towarzyszek powstał w Zawichoście koło Sandomierza klasztor, uposażony przez Bolesława Wstydliwego, a przy nim szpital. Pierwsze siostry przybyły z Pragi. Był to pierwszy klasztor klarysek na ziemiach polskich. Około 1260 roku, wobec zagrożenia najazdami tatarskimi, wspólnotę przeniesiono do Skały pod Krakowem. Salomea ufundowała tamtejszy klasztor, zaopatrzyła go w księgi i sprzęty liturgiczne i lokowała przy nim miasto. W dokumencie lokacyjnym nazwała siebie siostrą Salomeą z Zakonu św. Klary, niegdyś królową Halicza.

Latem 1268 roku, ciężko chora, spisała testament, w którym swoje dobra przekazała klasztorowi. Zmarła w Skale w listopadzie 1268 roku; najczęściej podaje się dzień 17 listopada. W następnym roku jej ciało przeniesiono, zgodnie z jej wolą, do kościoła franciszkanów w Krakowie, gdzie spoczywa do dziś. Na początku XIV wieku klaryski ze Skały przeniosły się do Krakowa, do klasztoru przy kościele św. Andrzeja, w którym żyją do dziś.

Cześć oddawano jej od chwili śmierci, a jej żywot spisano jeszcze w średniowieczu. Starania o wyniesienie jej na ołtarze ponowiono w XVII wieku; popierał je król Jan Kazimierz. Papież Klemens X zatwierdził jej kult w 1673 roku, co jest równoznaczne z beatyfikacją. W Polsce jej wspomnienie liturgiczne przypada 19 listopada.