Bł. Niels Stensen

Błogosławiony Niels Stensen, znany też pod łacińskim nazwiskiem Nicolaus Steno, był duńskim anatomem i geologiem, jednym z najwybitniejszych przyrodników XVII wieku. Wychowany w luteranizmie, przyjął wiarę katolicką, został kapłanem, a potem biskupem na misji w północnej Europie. Kościół wspomina go 5 grudnia.

Urodził się w Kopenhadze 11 stycznia 1638 roku (1 stycznia według kalendarza juliańskiego) w pobożnej rodzinie luterańskiej. Ojciec był złotnikiem. Niels studiował medycynę w Kopenhadze, Amsterdamie i Lejdzie. Jeszcze jako student odkrył przewód ślinianki przyusznej, nazywany do dziś przewodem Stensena. Wykazał też, że serce jest mięśniem.

Po pobycie w Paryżu osiadł w 1666 roku we Florencji pod opieką wielkiego księcia Toskanii Ferdynanda II. Tam w skamieniałościach rozpoznał szczątki dawnych organizmów, opisał powstawanie warstw skalnych i badał budowę kryształów. Rozprawa Prodromus z 1669 roku należy do dzieł, od których zaczynają się geologia, paleontologia i krystalografia.

We Florencji dojrzewała też jego wiara. Wstrząsnęła nim procesja Bożego Ciała w Livorno: jeśli Hostia jest prawdziwym Ciałem Chrystusa, pytał sam siebie, to dlaczego i on nie oddaje Mu czci? Ostatnie wątpliwości ustąpiły w Dzień Zaduszny 1667 roku, a 7 listopada został przyjęty do Kościoła katolickiego. Od 1672 do 1674 roku pracował w Kopenhadze jako anatom królewski, a w 1675 roku przyjął we Florencji święcenia kapłańskie.

W 1677 roku papież Innocenty XI mianował go wikariuszem apostolskim misji północnych. Sakry biskupiej udzielił mu w Rzymie kardynał Grzegorz Barbarigo, dziś święty. Jako biskup tytularny Titiopolis zamieszkał w Hanowerze na dworze katolickiego księcia Jana Fryderyka. Od 1680 do 1683 roku był biskupem pomocniczym w Münsterze, skąd odszedł na znak sprzeciwu wobec symonii przy wyborze nowego biskupa. Po dwóch latach w Hamburgu przeniósł się pod koniec 1685 roku do Schwerina, gdzie jako zwykły duszpasterz służył garstce katolików.

Żył ubogo i surowo, a to, co miał, rozdawał potrzebującym. Chrześcijanom innych wyznań okazywał wiele miłości i delikatności; Jan Paweł II nazwał go jednym z prekursorów ruchu ekumenicznego. Zmarł w Schwerinie 5 grudnia 1686 roku (25 listopada według kalendarza juliańskiego). Nie było przy nim katolickiego kapłana, więc wyznał swoje grzechy głośno wobec obecnych. Ciało złożono najpierw w luterańskiej świątyni w Schwerinie, a potem przewieziono do Florencji, gdzie spoczywa w bazylice św. Wawrzyńca.

Jan Paweł II ogłosił Nielsa Stensena błogosławionym 23 października 1988 roku w Bazylice św. Piotra. Mówił wtedy, że całe jego życie było niestrudzonym poszukiwaniem prawdy, naukowej i religijnej. Sam Stensen pisał, że piękne jest to, co widzimy, piękniejsze to, co poznaliśmy, a najpiękniejsze to, czego poznać nie potrafimy.