Bł. Józef Tovini

Błogosławiony Józef Tovini (Giuseppe Antonio Tovini) był włoskim adwokatem z Brescii, mężem i ojcem dziesięciorga dzieci, tercjarzem franciszkańskim. Zakładał katolickie szkoły, czasopisma i banki, aby dzieła Kościoła miały niezależne oparcie, a ludzie ubodzy dostęp do kredytu. Kościół wspomina go 16 stycznia.

Urodził się 14 marca 1841 roku w Cividate Camuno w prowincji Brescia jako najstarszy z siedmiorga rodzeństwa. Uczył się w kolegium miejskim w Lovere, a gdy rodzinie zabrakło środków, otrzymał bezpłatne miejsce w kolegium dla ubogich chłopców, założonym w Weronie przez ks. Nicolę Mazzę. W 1859 roku zmarł jego ojciec i utrzymanie młodszego rodzeństwa spadło na niego. Studiował prawo w Padwie, pracując równocześnie w kancelarii adwokackiej, a dyplom uzyskał w 1865 roku w Pawii.

Pracę zaczynał w Lovere, w kancelarii i jako nauczyciel w tamtejszym kolegium. W 1867 roku przeniósł się do Brescii, do kancelarii adwokata Giordana Corbolaniego. Od 1871 do 1874 roku był burmistrzem rodzinnego Cividate i zabiegał o linię kolejową łączącą dolinę Val Camonica z Brescią. 6 stycznia 1875 roku poślubił Emilię, córkę Corbolaniego. Mieli dziesięcioro dzieci; jeden z synów został kapłanem, a dwie córki zakonnicami.

W 1878 roku współtworzył w Brescii dziennik „Il Cittadino di Brescia” i stanął na czele diecezjalnego komitetu Dzieła Kongresów (Opera dei Congressi), ogólnowłoskiej organizacji katolików. Jako radny prowincji i miasta bronił spraw najuboższych. Wspierał kasy wiejskie, w 1888 roku założył w Brescii bank Banca San Paolo, a w 1896 roku w Mediolanie Banco Ambrosiano.

Najbliższa była mu jednak szkoła. Mawiał: „Nasze Indie to nasze szkoły”, a na jednym z kongresów powiedział: „Nasze dzieci bez wiary nigdy nie będą bogate, z wiarą nigdy nie będą ubogie”. Bronił nauczania religii i wolności nauczania. W 1882 roku założył w Brescii przedszkole św. Józefa i kolegium, a w 1893 roku pismo dla nauczycieli „Scuola Italiana Moderna” oraz tygodnik „La Voce del Popolo”.

Siłę do tej pracy czerpał, jak przypomniał Jan Paweł II, z Eucharystii, rozmyślania i nabożeństwa do Matki Bożej. Od lat słabego zdrowia, zmarł w Brescii 16 stycznia 1897 roku, mając 55 lat. Pod koniec życia mieszkał z nim i opiekował się nim jego chrześniak Mosè Tovini, późniejszy kapłan, beatyfikowany w 2006 roku. W 1922 roku ciało Józefa Toviniego przeniesiono do kościoła św. Łukasza w Brescii, gdzie spoczywa do dziś.

Jan Paweł II ogłosił go błogosławionym 20 września 1998 roku na stadionie w Brescii, podczas mszy zamykającej obchody stulecia urodzin Pawła VI. Przypomniał wtedy, że przyszły papież urodził się w roku śmierci Toviniego i od ojca oraz przyjaciół rodziny słyszał o jego dziełach. Nazwał Toviniego wielkim apostołem społecznym, który umiał dać nadzieję ludziom pozbawionym głosu.