Bł. Joanna Portugalska

Błogosławiona Joanna Portugalska była królewną, córką króla Portugalii Alfonsa V. Odrzuciła propozycje małżeństwa z władcami i spędziła drugą połowę życia w klasztorze dominikanek w Aveiro. Kościół wspomina ją 12 maja, w rocznicę jej śmierci.

Urodziła się 6 lutego 1452 roku w Lizbonie jako córka Alfonsa V i królowej Izabeli. Do narodzin brata Jana, przyszłego króla Jana II, była uznawana za następczynię tronu i także później pozostawała bliska sukcesji. Jej małżeństwo było więc dla dworu sprawą polityczną, a o jej rękę zabiegało kilku władców i książąt. Joanna od młodości pragnęła jednak należeć wyłącznie do Chrystusa.

W 1471 roku ojciec i brat wyprawili się do Afryki Północnej i zdobyli Arzilę oraz Tanger. Według tradycji Joanna sprawowała wtedy w ich zastępstwie rządy w królestwie, choć kroniki królewskie podają, że namiestnikiem był książę Bragança. Po powrocie ojca poprosiła go, by pozwolił jej poświęcić się Bogu. Pod koniec tego roku zamieszkała w klasztorze cysterek w Odivelas pod Lizboną, a w 1472 roku przeniosła się do klasztoru dominikanek pod wezwaniem Jezusa w Aveiro. Jej decyzja wywołała sprzeciw dworu i przedstawicieli miast, którzy obawiali się o następstwo tronu.

W 1475 roku przyjęła habit dominikański. Wkrótce ciężko zachorowała, a choroba oraz racje stanu nie pozwoliły jej złożyć profesji zakonnej. Papież Innocenty XII nazwał ją później mniszką Zakonu Świętego Dominika, która nie złożyła profesji. Mimo to dzieliła codzienność sióstr, żyjąc w pokorze i surowej pokucie. Zdarzało się, że musiała na pewien czas opuścić klasztor, lecz zawsze do niego wracała. Nie zapominała o potrzebujących, a Martyrologium Rzymskie wspomina ją jako schronienie ubogich, sierot i wdów.

Zmarła w Aveiro 12 maja 1490 roku, w wieku 38 lat, i została pochowana w klasztorze Jezusa. Do jej grobu od wieków pielgrzymują wierni, zwłaszcza w rocznicę jej śmierci, i proszą ją o wstawiennictwo. W dawnym klasztorze mieści się dziś Muzeum Aveiro.

Na prośbę króla Portugalii Piotra II papież Innocenty XII 4 kwietnia 1693 roku zatwierdził oddawany jej od niepamiętnych czasów kult, co jest równoznaczne z beatyfikacją. Wkrótce potem zezwolił też na odmawianie oficjum i odprawianie Mszy o niej w całej Portugalii i w całym zakonie dominikańskim. Paweł VI 5 stycznia 1965 roku potwierdził ją jako główną patronkę miasta i diecezji Aveiro. Portugalczycy nazywają ją „Santa Joana Princesa”, czyli święta Joanna Królewna, choć nie została kanonizowana. W 2023 roku znalazła się wśród patronów Światowych Dni Młodzieży w Lizbonie.