Bł. Jan Chrzciciel i Jacek od Aniołów

Błogosławieni Jan Chrzciciel i Jacek od Aniołów, po hiszpańsku Juan Bautista i Jacinto de los Ángeles, byli świeckimi Indianami z ludu Zapoteków, mężami i ojcami rodzin z wioski San Francisco Cajonos w meksykańskim stanie Oaxaca, a także katechistami współpracującymi z dominikanami. Zginęli w 1700 roku, bo nie chcieli wyrzec się wiary katolickiej. Martyrologium Rzymskie wspomina ich 15 września.

Obaj urodzili się około 1660 roku w San Francisco Cajonos, w górach północnej Oaxaki, i należeli do parafii prowadzonej przez dominikanów. Jan Chrzciciel poślubił Josefę de la Cruz, z którą miał córkę Rosę. Jacek, potomek znacznego rodu indiańskiego, poślubił Petronę i miał z nią dwoje dzieci. Mieszkańcy cenili ich prawość. Pełnili kolejno urzędy przyjęte w wiosce, aż po urząd alkada, a w kościele służyli jako ministranci i zakrystianie.

Wreszcie powierzono im urząd fiskała, który misjonarze wprowadzili zgodnie z postanowieniami III Synodu Prowincjalnego Meksyku z 1585 roku: w każdej wiosce wybierano człowieka nienagannych obyczajów, który u boku duszpasterzy czuwał nad wiarą i moralnością wspólnoty. Wieczorem 14 września 1700 roku fiskałowie dowiedzieli się, że w jednym z domów mieszkańcy San Francisco Cajonos i sąsiednich wiosek sprawują obrzęd dawnej religii przodków. Powiadomili dominikanów, a potem razem z nimi i z kapitanem reprezentującym władze przerwali zgromadzenie i zabrali przedmioty kultu do klasztoru.

Następnego dnia mieszkańcy zbuntowali się i zażądali zwrotu tych przedmiotów oraz wydania fiskałów. Wieczorem uzbrojony tłum otoczył klasztor, w którym schronili się zakonnicy, fiskałowie i kapitan, i zagroził, że zabije wszystkich i podpali budynek. Kapitan zgodził się wydać fiskałów w zamian za obietnicę darowania im życia, choć dominikanie się temu sprzeciwiali. Fiskałowie złożyli broń, wyspowiadali się i przyjęli Komunię. Jan Chrzciciel powiedział: „Idziemy umrzeć za prawo Boże”. Oprawcy pobili ich i obiecywali im wolność, jeśli wyrzekną się wiary. Odpowiedzieli: „Skoro przyjęliśmy chrzest, zawsze będziemy trwać przy prawdziwej religii”.

Dnia 16 września 1700 roku zaprowadzono ich na górę w okolicy Santo Domingo Xagacía, nazywaną dziś Monte Fiscal-Santos. Zrzucono ich ze zbocza, pobito kijami i zabito maczetami, a ich serca wyrwano i rzucono psom. W 1889 roku biskup Oaxaki Eulogio Gillow przeniósł ich szczątki do katedry w Oaxace, gdzie są czczone do dziś.

Jan Paweł II beatyfikował ich 1 sierpnia 2002 roku w bazylice Matki Bożej z Guadalupe w mieście Meksyk. W homilii przedstawił ich jako wzór wierności chrztowi, życia małżeńskiego i rodzinnego oraz uczciwej służby dobru wspólnemu, a także jako owoc ewangelizacji Oaxaki. W formule beatyfikacji wyznaczył im święto na 18 września, lecz Martyrologium Rzymskie wspomina ich 15 września.