Bł. Franciszek Stryjas

Błogosławiony Franciszek Stryjas był rolnikiem spod Kalisza, ojcem rodziny i świeckim katechetą. Podczas niemieckiej okupacji, gdy w okolicy zamknięto kościoły, a księży wywieziono do obozu, potajemnie przygotowywał wiejskie dzieci do Pierwszej Komunii Świętej. Zmarł zamęczony w więzieniu w Kaliszu. Martyrologium Rzymskie wspomina go 31 lipca, w dniu śmierci.

Urodził się 26 stycznia 1882 roku w Popowie, w parafii Iwanowice, w rodzinie rolników Marcina i Antoniny. Do szkoły uczęszczał niewiele, bo od najmłodszych lat pomagał ojcu w gospodarstwie. Czytać i pisać nauczył się w domu pod okiem rodziców, ludzi głęboko religijnych, którzy przekazali mu żywą wiarę.

Jako dorosły ożenił się z Józefą Kobyłką. Był w tym małżeństwie bardzo szczęśliwy i miał z żoną siedmioro dzieci. Po jej śmierci ożenił się powtórnie z wdową, również noszącą imię Józefa, i zamieszkał z nią we wsi Takomyśle, w parafii Chełmce. Z tą parafią związał się już na stałe. Od młodości marzył o tym, by uczyć dzieci o Bogu.

W 1940 roku niemieckie władze zamknęły kościoły w okolicy, a księży z Chełmc wywiozły do obozu koncentracyjnego w Dachau. Franciszek Stryjas zaczął wtedy potajemnie uczyć dzieci modlitwy i katechizmu, najpierw we własnym domu w Takomyślach, a potem także w prywatnych domach w innych wioskach. Wieść o tym szybko się rozeszła i przychodziły do niego dzieci również z sąsiednich parafii. Z narażeniem życia przygotował w ten sposób do Pierwszej Komunii Świętej prawie trzysta dzieci. W 1991 roku Jan Paweł II, przemawiając we Włocławku do nauczycieli i katechetów, nazwał go polskim patriotą i synem Kościoła, umęczonym za nauczanie dzieci pacierza i katechizmu w prywatnych domach.

20 lipca 1944 roku wezwano go na posterunek niemieckiej żandarmerii w Opatówku. Przyjaciele i bliscy radzili mu uciekać, ale on stawił się dobrowolnie. W Opatówku, a następnie w więzieniu w Kaliszu był bity i torturowany. Zmarł 31 lipca 1944 roku, po dziesięciu dniach męczarni. Rodzina przywiozła do domu jego ciało, na którym widoczne były ślady pobicia i tortur. Pochowano go 2 sierpnia na cmentarzu w Godzieszach, a w pogrzebie wzięło udział bardzo wielu ludzi.

W dekrecie z 26 marca 1999 roku Stolica Apostolska uznała, że zginął z nienawiści do wiary. Jan Paweł II beatyfikował go 13 czerwca 1999 roku w Warszawie w gronie 108 męczenników II wojny światowej, którym wyznaczył wspólne wspomnienie 12 czerwca. W homilii wspomniał wśród nich świeckiego katechetę zamęczonego za swoją posługę. Relikwie błogosławionego spoczywają w katedrze w Kaliszu, a katecheci diecezji kaliskiej polecają się jego wstawiennictwu.