Bł. Fra Angelico

Kapłan · † 1455

Prezbiter, dominikanin, malarz, patron artystów

Błogosławiony Fra Angelico, w liturgii nazywany Janem z Fiesole, był dominikaninem, kapłanem i wielkim malarzem włoskiego XV wieku. Martyrologium Rzymskie mówi o nim, że zawsze trwał przy Chrystusie i wyrażał w obrazach to, co kontemplował w sercu, aby wznosić myśli ludzi ku rzeczom niebieskim. Kościół wspomina go 18 lutego.

Urodził się pod koniec XIV wieku w Vicchio w toskańskiej krainie Mugello i na chrzcie otrzymał imię Guido. Dokładnego roku jego urodzenia nie znamy. Od młodości rysował i malował miniatury. Razem z bratem Benedyktem wstąpił do dominikanów obserwantów, czyli zakonników surowszej dyscypliny, w klasztorze św. Dominika w Fiesole koło Florencji. Także rok wstąpienia nie jest pewny: Jan Paweł II wskazał rok 1420. W zakonie przyjął imię Jan, złożył śluby i został kapłanem.

W Fiesole był wikariuszem i przeorem klasztoru. Do jego wczesnych dzieł należą „Zwiastowanie” z Cortony i „Koronacja Najświętszej Maryi Panny” z Fiesole. Giorgio Vasari, który blisko sto lat później spisał jego życie, przekazał, że brat Jan nie zaczynał malować bez modlitwy i powtarzał, iż kto czyni dzieła Chrystusa, powinien zawsze trwać przy Chrystusie.

Od 1438 do 1445 roku mieszkał w klasztorze św. Marka we Florencji, gdzie przeorem był św. Antonin, późniejszy arcybiskup tego miasta. Pełnił tam obowiązki ekonoma, a zarazem ozdobił malowidłami cele braci, kapitularz, korytarze i krużganek oraz namalował obraz ołtarzowy dla kościoła. Freski te są jak katecheza w obrazach i prowadzą do rozważania męki i śmierci Chrystusa.

W 1445 roku papież Eugeniusz IV wezwał go do Rzymu i zlecił mu malowidła w bazylice św. Piotra i w Pałacu Watykańskim. Jak przypomniał Jan Paweł II, w 1446 roku papież chciał mu powierzyć arcybiskupstwo Florencji. Brat Jan pokornie odmówił i doradził, aby godność tę otrzymał Antonin. Kolejny papież, Mikołaj V, polecił mu w 1447 roku ozdobić swoją prywatną kaplicę freskami z dziejów św. Szczepana i św. Wawrzyńca.

W 1454 roku wrócił do Rzymu. Zmarł 18 lutego 1455 roku w klasztorze przy kościele Santa Maria sopra Minerva i tam został pochowany. Napis na jego grobie nazywa go prawdziwym sługą Bożym. Przydomek „Angelico”, czyli „Anielski”, zawdzięcza prawości życia i pięknu swoich obrazów, a wierni od wieków nazywali go błogosławionym.

W 1955 roku, w pięćsetną rocznicę jego śmierci, Pius XII nazwał go świętym zakonnikiem i wielkim artystą. Jan Paweł II listem apostolskim „Qui res Christi gerit” z 3 października 1982 roku zezwolił na jego kult liturgiczny z tytułem błogosławionego, co jest równoznaczne z beatyfikacją. 18 lutego 1984 roku, podczas Mszy w bazylice, w której znajduje się jego grób, ogłosił go patronem artystów, zwłaszcza malarzy. Powiedział wtedy, że w nim wiara stała się kulturą, a sztuka modlitwą.