Bł. Elżbieta Róża Czacka

Błogosławiona Elżbieta Róża Czacka była zakonnicą, która w wieku dwudziestu dwóch lat straciła wzrok i resztę życia poświęciła niewidomym. Założyła Zgromadzenie Sióstr Franciszkanek Służebnic Krzyża i ośrodek dla niewidomych w Laskach pod Warszawą. Kościół wspomina ją 19 maja.

Urodziła się 22 października 1876 roku w Białej Cerkwi, na dzisiejszej Ukrainie, w polskiej rodzinie arystokratycznej. Przed wstąpieniem do zakonu nosiła imię Róża. W 1882 roku rodzina przeniosła się do Warszawy. Od dzieciństwa miała słaby wzrok, a upadek z konia w młodości przyspieszył chorobę. W 1898 roku całkowicie oślepła. Lekarz, który uznał jej stan za beznadziejny, poradził, by zajęła się losem niewidomych.

Róża przyjęła ślepotę jako znak powołania i przez dziesięć lat przygotowywała się do pracy z niewidomymi. W Warszawie otworzyła pierwsze placówki dla niewidomych dzieci i dorosłych, a potem założyła Towarzystwo Opieki nad Ociemniałymi. Dostosowała też alfabet Braille'a do języka polskiego.

W 1915 roku wyjechała na Ukrainę i z powodu wojny przez trzy lata nie mogła wrócić do domu. Tam, za sprawą poznanego kapłana, wstąpiła do Trzeciego Zakonu św. Franciszka, przyjęła habit i imię Elżbieta. Po powrocie, 1 grudnia 1918 roku, założyła w Warszawie Zgromadzenie Sióstr Franciszkanek Służebnic Krzyża. Siostry miały służyć niewidomym i nieść codzienny krzyż jako zadośćuczynienie za duchową ślepotę ludzi. Jej dzieło wspierał nuncjusz apostolski Achille Ratti, późniejszy papież Pius XI.

Na początku lat dwudziestych w Laskach powstał ośrodek dla niewidomych ze szkołami i warsztatami oraz dom macierzysty zgromadzenia. Ojcem duchowym dzieła był ks. Władysław Korniłowicz. Dzięki niemu Laski otworzyły się także na ludzi dalekich od Boga i szukających wiary. Mimo ciężkich chorób, w tym dwóch operacji nowotworowych, Matka Elżbieta niestrudzenie kierowała dziełem.

Po wybuchu II wojny światowej zakład w Laskach zamieniono na szpital dla rannych. Sama Matka została ranna w Warszawie podczas bombardowania. W czasie okupacji siostry wspierały polskie podziemie, a ich kapelanem był ks. Stefan Wyszyński, przyszły prymas Polski, z którym łączyła ją głęboka więź duchowa. W 1950 roku, osłabiona chorobą, przestała kierować zgromadzeniem. Zmarła w opinii świętości 15 maja 1961 roku w Laskach.

W 2017 roku papież Franciszek uznał heroiczność jej cnót, a w 2020 roku zatwierdził cud za jej wstawiennictwem: uzdrowienie ciężko rannej dziewczynki z Łomży. Beatyfikowano ją 12 września 2021 roku w Warszawie wraz z kardynałem Stefanem Wyszyńskim. W liście apostolskim papież napisał, że pozbawiona światła oczu, oczami wiary rozpoznała Chrystusa, światłość świata, i z pełną miłości wiernością świadczyła o Nim wobec tych, którzy chodzą w mroku ciała i duszy. Jej relikwie spoczywają w kaplicy w Laskach.