Bł. Bernard Lichtenberg

Błogosławiony Bernard Lichtenberg był niemieckim kapłanem, proboszczem katedry św. Jadwigi w Berlinie i prepozytem tamtejszej kapituły. W latach narodowego socjalizmu publicznie modlił się za prześladowanych Żydów. Uwięziony za to, zmarł w drodze do obozu koncentracyjnego w Dachau. Kościół wspomina go 5 listopada.

Urodził się 3 grudnia 1875 roku w Oławie na Śląsku, noszącej wówczas nazwę Ohlau, jako drugi z pięciorga dzieci kupca Augusta Lichtenberga. Po maturze studiował teologię w Innsbrucku i we Wrocławiu, a 21 czerwca 1899 roku przyjął w katedrze wrocławskiej święcenia kapłańskie.

Po roku został posłany do Berlina i pozostał tam do końca życia. Pracował w kilku parafiach rozrastającej się stolicy, a w 1913 roku objął parafię Najświętszego Serca Jezusa w Charlottenburgu. Po utworzeniu diecezji berlińskiej został kanonikiem kapituły katedralnej, w 1932 roku proboszczem katedry św. Jadwigi, a w 1938 roku prepozytem kapituły.

Ideologii narodowosocjalistycznej sprzeciwiał się od początku. W 1935 roku na wieść o znęcaniu się nad więźniami obozu koncentracyjnego Esterwegen złożył skargę w kancelarii Hermanna Göringa. Od 1938 roku kierował powołanym przy kurii biskupiej dziełem pomocy dla katolików żydowskiego pochodzenia. W sierpniu 1941 roku w liście do przywódcy lekarzy Rzeszy zaprotestował przeciw zabijaniu chorych psychicznie i niepełnosprawnych.

Po pogromie Żydów w listopadzie 1938 roku powiedział w katedrze: „Na zewnątrz płonie świątynia. To także jest dom Boży”. Odtąd co wieczór publicznie modlił się za Żydów i za chrześcijan żydowskiego pochodzenia, a z czasem także za więźniów obozów koncentracyjnych. Zadenuncjowany przez dwie kobiety, został 23 października 1941 roku aresztowany przez Gestapo. Znaleziono u niego przygotowane ogłoszenie z ambony, w którym wbrew antyżydowskiej ulotce przypominał wiernym przykazanie miłości bliźniego. Podczas przesłuchania oświadczył, że także w Żydzie widzi swojego bliźniego, i prosił, by pozwolono mu towarzyszyć deportowanym jako duszpasterz.

22 maja 1942 roku sąd specjalny w Berlinie skazał go na dwa lata więzienia. Karę odbywał w więzieniu Tegel, ciężko chory. Biskup Konrad von Preysing przekazał mu tam słowa współczucia i uznania od papieża Piusa XII. Po odbyciu kary nie odzyskał wolności: przejęło go Gestapo i skierowało do obozu w Dachau. W czasie transportu jego stan tak się pogorszył, że trafił do szpitala miejskiego w Hof w Bawarii. Tam zmarł 5 listopada 1943 roku.

Pochowano go w Berlinie, a jego grób znajduje się dziś w krypcie katedry św. Jadwigi. Papież Jan Paweł II ogłosił go błogosławionym jako męczennika 23 czerwca 1996 roku na Stadionie Olimpijskim w Berlinie, razem z księdzem Karolem Leisnerem. W 2004 roku instytut Yad Vashem przyznał mu tytuł Sprawiedliwego wśród Narodów Świata.