
Bł. Bartłomiej z Breganze
Biskup
Biskup, dominikanin, założyciel Milicji Jezusa Chrystusa
Błogosławiony Bartłomiej z Breganze, nazywany także Bartłomiejem z Vicenzy, był dominikaninem, kaznodzieją i teologiem, a potem biskupem: najpierw Limassol na Cyprze, później rodzinnej Vicenzy. Żył w XIII wieku. Martyrologium Rzymskie wspomina go 27 października.
O jego młodości wiadomo niewiele. Urodził się w Vicenzy około 1200 roku; dokładna data nie jest pewna. Tradycja wywodzi go z możnego rodu z pobliskiego Breganze, on sam jednak podpisywał się jako Bartłomiej z Vicenzy i historycy podają to pochodzenie w wątpliwość. Według tradycji studiował w Padwie, tam wstąpił do Zakonu Kaznodziejskiego i otrzymał habit z rąk samego św. Dominika.
Głosił kazania w miastach północnych Włoch, rozdartych walką stronnictw i herezjami, i starał się godzić zwaśnionych. W 1233 roku założył Milicję Jezusa Chrystusa, zakon rycerski dla ludzi świeckich, także żonatych, którzy zobowiązywali się bronić wiary katolickiej i wolności Kościoła. Jej regułę, spisaną dla rycerzy z Parmy, zatwierdził papież Grzegorz IX. To dzieło Martyrologium wymienia przy jego imieniu. Później Bartłomiej wykładał teologię przy kurii papieskiej.
W 1252 roku papież Innocenty IV mianował go biskupem Limassol na Cyprze. Stamtąd Bartłomiej odwiedzał w Ziemi Świętej króla Francji Ludwika IX, późniejszego świętego, który przebywał tam z wyprawą krzyżową; połączyła ich przyjaźń. Pod koniec 1255 roku papież Aleksander IV przeniósł go na stolicę biskupią w Vicenzy. Miastem władał jednak Ezzelino da Romano, zapamiętany jako tyran, i biskup mógł objąć diecezję dopiero po jego śmierci w 1259 roku.
Posłował też w imieniu papieża do Anglii. W drodze powrotnej zatrzymał się w Paryżu u Ludwika IX, a król podarował mu relikwię Krzyża Świętego i cierń z korony cierniowej Chrystusa. W 1260 roku Bartłomiej przywiózł je do Vicenzy i jeszcze tego samego roku zaczął budować dla nich kościół Santa Corona, czyli Świętej Korony, z klasztorem dominikanów. Odbudowywał diecezję po latach zamętu i zabiegał o pokój między skłóconymi miastami.
W 1267 roku wygłosił w Bolonii kazanie podczas uroczystego przeniesienia relikwii św. Dominika. Pozostawił zbiory kazań, wśród nich kazania o Najświętszej Maryi Pannie, oraz komentarze do Pisma Świętego. Zmarł w Vicenzy. Rok jego śmierci nie jest pewny: jedne źródła podają 1270, inne 1 lipca 1271 roku. Pochowano go w kościele Santa Corona, gdzie do dziś spoczywają jego szczątki.
Wierni czcili go od chwili śmierci. Ten kult zatwierdził papież Pius VI 11 września 1793 roku. Wspomnienie błogosławionego obchodzą dominikanie i Kościół w Vicenzy. Relikwiarz Świętego Ciernia przechowuje dziś tamtejsze Muzeum Diecezjalne.