Bł. August Czartoryski

Błogosławiony August Czartoryski był polskim księciem urodzonym na emigracji, który zrzekł się dziedzictwa, aby zostać salezjaninem i kapłanem. Chory na gruźlicę, zmarł po zaledwie roku kapłaństwa. Martyrologium Rzymskie wspomina go 8 kwietnia, w dniu śmierci.

Urodził się 2 sierpnia 1858 roku w Paryżu jako pierworodny syn księcia Władysława Czartoryskiego i Marii Amparo, córki królowej Hiszpanii Marii Krystyny. Jego ród żył na wygnaniu i z paryskiego Hôtelu Lambert zabiegał o odrodzenie Polski podzielonej między zaborców. Gdy August miał sześć lat, matka zmarła na gruźlicę. On sam zapadł na tę samą chorobę i nigdy nie odzyskał zdrowia.

Życie dworskie go nie pociągało. Przez trzy lata, od 1874 do 1877 roku, jego wychowawcą był Józef Kalinowski, zesłaniec syberyjski, późniejszy karmelita bosy, dziś święty Rafał Kalinowski. Od niego wiemy, że August szukał swojej drogi, wpatrzony w św. Alojzego Gonzagę i św. Stanisława Kostkę.

Przełomem było spotkanie ze św. Janem Bosko. W maju 1883 roku założyciel salezjanów odprawił mszę świętą w kaplicy Hôtelu Lambert, a August służył mu przy ołtarzu. Odtąd widział w nim ojca swojej duszy i jeździł do Turynu po radę i na rekolekcje. Chciał zostać salezjaninem, lecz ksiądz Bosko długo wahał się, czy go przyjąć. Wątpliwości rozstrzygnął papież Leon XIII: po rozmowie z Augustem kazał mu powtórzyć księdzu Bosko, że wolą papieża jest, aby go przyjął.

W 1887 roku August zrzekł się swoich praw na rzecz młodszych braci i rozpoczął nowicjat. W bazylice Maryi Wspomożycielki w Turynie otrzymał 24 listopada sutannę z rąk księdza Bosko, który zmarł dwa miesiące później. Śluby zakonne złożył 2 października 1888 roku przy grobie założyciela w Valsalice. Gdy rodzina nadal próbowała skłonić go do powrotu, pisał, że śluby złożył w pełnej wolności i z wielką radością.

Z powodu choroby studiował teologię na wybrzeżu Ligurii. Święcenia kapłańskie przyjął 2 kwietnia 1892 roku w San Remo z rąk Tommasa Reggia, biskupa Ventimiglii. Ojciec nie przyjechał na uroczystość, ale miesiąc później pogodził się z wyborem syna. Na obrazku prymicyjnym ksiądz August umieścił słowa psalmu: „dzień jeden w przybytkach Twoich lepszy jest niż innych tysiące”. Jedyny rok kapłaństwa spędził w domu salezjanów w Alassio i tam zmarł 8 kwietnia 1893 roku, w sobotę oktawy Wielkanocy, mając niespełna trzydzieści pięć lat.

Pochowano go w Sieniawie, obok grobów rodziny, a później jego szczątki przeniesiono do kościoła salezjanów w Przemyślu, gdzie spoczywają do dziś. Dekret o heroiczności jego cnót ogłoszono 1 grudnia 1978 roku, a 25 kwietnia 2004 roku Jan Paweł II beatyfikował go w Rzymie. Postawił go wtedy młodym za wzór rozeznawania powołania w modlitwie i w posłuszeństwie duchowym przewodnikom. Salezjanie obchodzą jego wspomnienie 2 sierpnia, w dniu urodzin.